သမိုင္​း

Theme images by Storman. Powered by Blogger.

Text Widget

Sports

Gadgets

Blog Archive

Travel

Definition List

Showing posts with label Tangthu /Tales. Show all posts
Showing posts with label Tangthu /Tales. Show all posts

Tuesday, July 24, 2018

NEINO LEH TAWPI TAANGTHU




Nidanglai in khua khat ah Neino,a kici nungak khat om hi.Nikhat Neino leh a lawmte singpua dingin a kuankhia uh hi.Hi mah leh a lawmte in hei a keng kei uh hi.Neino lawmte in ko zong na hei hong zangsak ve acih uh ciangin Neino in phallo a,kei ka nu-in Limsing nono,gelsing nono hongpua in hong ci hi ven acih ciangin a lawmte in zong singkangkeu peuh singbulsum peuh khawm mengmeng uh a,akhop uh a ngah uh ciang un,a lawm uh Neino ngak loin ciahsan uh hi.
Neino in zong sing hoih nono a puakkhop ding a ngah ciangin aki suat leh aki suanzo kei hi.A khuadak leh a gal ah Tawpi singtawnpua a pailai a-mu hi.Neino in,ka gal a singtawnpua aw hongsuan in a cih leh Tawpi in hongsuan leng honglau ni teh aci hi.Tua ciangin Neino in banghangin honglau ding ka hia acih ciangin Tawpi in zong Neino vasuan in,a suat kawmin a samzang khat bawhsak a,khua mual suangpi nuai ah a koih hi.Tua ciangin Neino acii hong naa a,a thoihthoih uh hangin a damthei kei hi.
Neino nu a lungkham lua mahmah ahih manin Neino damsak a omleh numei ahih leh ki zawlsak ning Pasal ahih leh ki tengsak ning ci-in a ciam hi.Tua laitak in Tawpi in,innkun panin na ngai sim a,a denciangin innsungah nalut in Neino nu kiangah Pi den in banggen nahia ci-in a dot leh Neino nu-in
bangmah gen keng e naci hi.
Tua ciangin Tawpi in genmah teh genkhat na nei mah ve,acih teitei ciangin bangmah ci keng e,tu laitak in ka tanu Neino a damsak omleh numei ahih leh ki zawlsak ning Pasal ahih leh kitengsak ning ci bek ing aci hi.Tua ciangin Tawpi in kei man thoihdam ning ci-in suangnuai a,Neino samzang vala a,Neino lutungah a koih leh Neino aci hong dampah hi.
Tua ciangin Neino nu-in,a ciamsa mah bangin Neino leh Tawpi a kitengsak hi.A nu-in,a sa puak dingin innnuai a,vokpi go unla pia un aci hi.Tawpi in vok an pia a,Pi aw,hih ahi hiam?acih leh hi kei aci hi.Tua ciangin Tawpi in vokpi kongngak hoih hen voktal kongngak hoih hen aci hi.Tua ciangin vok tukguk khat napai a,Tawpi in Pi aw,hih ahi hiam?acih ciangin hi nai kei aci leuleu hi.Tua khit ciangin vok tukgiat khat napai leuleu a,Tawpi in Pi aw,hih ahi hiam?acih leh hi mah aci hi.Tua ciangin Tawpi innnuai ah va tuaksuk a,vok deksi a dawn hi.
Vok gil bawlbawl a,Tawpi in vok gilzangteng inn-nuai ah ki kiatsuah khembawl in naupangte kiangah ka temta kiasak kha ing va tawm un,acih ciangin naupangte in a tawm nuam kei uh hi.A pi in,va topsak un acih ciangin Tawpi in,kei man vatawm ning ci-in inn nuai ah tuaksuk a,vok gilzang a khiatsukte a ne hi.Nau pangte in ensim uh a,hua lai ah Tawpi in sagil teng neve e ci-a akiko uh ciangin Tawpi in,naupang phialphual sa phialphual veihnamkhau ka i-uai aci hi.
Tua ciangin a pi in,asa uh huan a,tawmvei a huankhit ciangin Tawpi in pi aw,sa a minta hiam?ci-in a dot leh min nai kei,inntungte tuibuk vasim tadih in,aci hi.Tawpi vapaikhia a,a sawt loin na tungkikpah a,pi aw,sa a minta hiam?acih leuleu leh min nai kei e,inn nuaite tuibuk vasim tadih in aci leuleu hi.Tawpi a sawt loin tungkikpah a,pi aw,sa a minta hiam?ci-in a dong thithe hi.A pi in,min nai kei innkongte tuibuk vasim tadih in acih ciangin Tawpi napaikhia leuleu a,hun sawtlo sungin tungkikpah a,a pi kiangah pi aw,sa a minta hiam?ci-in a dot thithe ciangin a pi in,a zak mahmah zong cimtak ing min in minta kei leh thuk mai un aci hi.
Tua ciangin Tawpi in annthuk a,a ne ta uh hi.Tawpi in Neino kiangah Neino nang bak bangzah na gaita a,acih ciangin bak khat zong gai naikeng aci hi.Neino in Tawpi kiangah U aw,nang bak bangzah na gaita a,acih leh bak 3/4 bang gaita ing aci hi.Tawpi in dong leuleu a,Neino nang bak bangzah na gaita a,acih leh bak khat ka gaita acih kawm in,U nang bak bangzah na gaita acih leh bak 6/7 gaita ing aci hi.
An a nekkhit uh ciang un,Tawpi leh Neino a innlam uh zuanin pai uh a,khua mual a tun uh ciangin Tawpi in Neino kiangah Neino aw,mi lampai bangin khe tawh pai maw,ahih kei leh miliam pai bangin khe bai a,pai koi na utzaw hiam?ahih kei leh vazuang len in leng leng na utzaw hiam?ci-in a dot ciangin Neino in,ei-ut thu hi leh vazuanglen in leng leng ka utzaw hi acih ciangin Tawpi in a meitawh Neino zialzial a,a zialkhit ciangin a lenpih vingveng hi.Tua ciangin a mo liahnu in Takha nu,Takha nu aw,na ta mi in lenpihta ei,ci-in kap ngutngutsa in a ciahkik hi.
Tua khit ciangin Neino nu in,taksih ngan sagih huan a,Neino lazo dingte in hih ka taksih ngan huan gai ding a,hih taksih teng lomlom ding a,khepi cia phasak ding hi.ci-in tha a cial hi.A khuapih tangvalte in taksih ngan sagih nene uh a,a gaizo a omkei uh hi.A taksih huan lomlom uh a,khepi cia a phasak zo a omkei uh hi.
PHUCHIL LEH NANTAL TE UNAU
Tua ciangin a khuadak vua leh a gal ah Phucil leh Nantal te unau aisa sawk amu uh hi.Neino nu in,hua tak a,Phucil leh Nantal samdih un,acih ciangin a khuapihte in,ei hih zawhloh hih zo mahmah kei un teh a cihsan uh hi.Neino nu in,ci kei un hihzo kha thei ding uh hi,acih ciangin Phucil leh Nantal sam uh a,Phucil in ne a,a gaizo kei hi.Ahi zongin Nantal in a nek leh gaizo a,taksih ngan sagih a lomlom leh zabel cia khepi cia a phasak zo hi.
Tua khit ciangin amau unau Neino ladingin kuanpah vingveng uh a,lampi ah a paipai uh leh munkhat ah Tawpi khekhap mu uh a,Phucil in,Nantal,Nantal,hih bang khekhap hiam?acih ciangin Nantal in,zu khekhap va khekhap aci hi.Mailam zuan in paipai uh a,munkhat ah Tawpi khekhap a om leuleu hi.Phucil in,Nantal,Nantal hih bang khekhap hiam?acih ciangin Nantal in Mu khekhap Tawpi khetot acih ciangin Phucil in Nantal ken lau ing acih ciangin Nantal in giahbuk khat bawlsak a,a zawngno mat tawh Phucil a nusia hi.
NANTAL TAWPI TE KHAU AH
Nantal amah bek pai vingveng a,Tawpite omna khua atun ciangin dainawl a Nupi khat kiangah zintung hi.Nantal in a zinnu kiangah hih ka temta Neino na piaksak in,acih ciangin a zinnu in,a temta Neino a pia hi.Tua ciangin Neino in Nupi nu kiangah hih koi a temta hiam?ci-in a dotciangin Nupi nu in,ka zinpa hongpiaksak hi,acih ciangin Neino in temta nam a,tang a,tuan a,Nantal gimlah a nam a,ahi leh na zinpa hong hawh hen ci-in Neino in Nantal a inn ah a hawh dingin a vaikhak hi.Tua ciangin Neino te inn ah Nantal a hawh hi.
Neino te a tunciangin bang hong ci tun nahiam?ci-in a dot leh Sakhi khedap in hong nei in,Sazuk liangdap in hong zang ding a,Ngal khaat pua in,a bungbu lehlam in innka khuam ah hong kah ding hi,aci hi.Tua khit ciangin Neino in,Nantal phekhual tawh zialkhawm a,khintungah a koih hi.Tua khit a sawt loin Tawpi hongtung takpi a,Nantal gen bangin Sakhi khedap in zang a,Sazuk liangdap in nei a,Ngal khaat pua in,a bungbu lehlam in innka khuam ah a kahto hi.
Tau ciangin sa ne uh a,Neino in,Momai sa paih ne ee,ci-in Nantal sa limci tata a paih hi.Tawpi in saguhbawk khat la a,khualau sa paih ni ee ci-in saguhbawk a paih leh Nantal taltang kha a,Nantal si a luangkhia hi.Tawpi in Neino kiangah ii inn miliam gim namlua acih ciangin Neino in banglak ah miliam gim nam mahmah ken teh khintung a,ka sasi koih kibua hi-in teh acih leh Tawpi in va en ning acih ciangin Neino in kei man va en ning ci-in Neino in en a,Nantal sisan luang khenpeuh a va nulsiangsak hi.Tua khit ciangin Neino in,a zu neih khenpeuh a pasal Tawpi dawnsak a,Tawpi zu kham in,a ihmu hi.Tawpi ihmut kal in,Neino in,abil sikzumsa tawh vuhsak a,Tawpi in Neino,Neino hongsuam nahi ding hi acih leh banglak a,suam khawng gen nahia,aci hi.Tawpi a ihmut kik ciangin Neino in,abil ah gatang abahsak hi.
Tua Nantal in,a suktai sagih paltan a,a inn dung innvai kan in,a inn vengnu kiangah Tawpi in hong delhsawm zenzen leh hih ka kan teng a kanzawh leh hong delh henla kei hih bangbang ahih zawh kei leh hong delhvet kei hen ci-in a vaikhak zawh ciangin Nantal in Neino a ciahpih vingveng hi.
Tua khit a sawl loin Tawpi khanglo a,a inn vengnu kiangah Neino koi ah hawh hiam?ci-in a dot leh a inn vengnu in den deuh mahmah in pasal khat tawh ciahta uh ei,Tawpi in delh a hong sawm leh a suktai sagih vei hong paltan henla a inndung innvai hong kan hen,hih teng ahih zawh kei leh hong delhvet kei hen ci-in hong vaikhat hi,acih ciangin Tawpi in a suktai pal a,a palzo kei hi.Hi mah leh Tawpi in a delh veve hi.
Nantal leh Neino in,tungtun pangkhat ah sun an,a nek laitak un,Tawpi in a vapha hi.Tawpi in va bawhpah ngamsam loin khuai vah in,a leng diaidiai hi.Tua ciangin Pasian leh lungzai kiho uh a,Miliam ii gumzaw diam,Saliam ii gumzaw diam acih uh hi.Saliam in,zu leh sa neleh ne loplop Miliam in zu leh sa a nek ciangin pasian ana tai in,Lungzai ana tai kha in hong ci uh hi.Miliam gumzaw ni aci uh hi.Tua khit ciangin pasiante in,Nantal,Nantal natung a,khuai lenglai vat in,acih ciang un,Nantal in a namsau tem tawh a vat leh tumnih a kisuah hi.Nantal in Neino kiangah na pasal koi ah hawh hiam?ci-a,a dot leh sa beng hi ci-in dawng hi.
LEINUAI MITE TAWH
Tua khit ciangin Neino leh Nantal pai uh a,a Upa Phucil a nusiatna giahphual a tungkik ta uh hi.A zawng matpen in,I mote hong tungta e,acih vial leh kua U kua nau thei khang ci-in a zawng khekop pan man a,sangkil a den leh a ta bang a tolh zuahzuah hi.A zawngsa huan uh a,a nek uh ciangin Phucil in a khebom teng a tangkha hi.Ne ding a,a kithawi ciangin a zawng kheme te in,Phucil tal nasun pahpah uh a,a ne thei kei hi.Ne ning cileng hongsun zuazua acih ciangin Nantal in,hongla in,nasa zong ne thei lo ci-in suhsak a,a kuaihtan khit ciangin Phucil in a ne thei ta hi.Phucil in Nantal lim mahmah e,aci zaw mah lai hi.
Tua khit ciangin a thum un pai uh a,Leinuaite in Neino a deihgawh uh hi.Leinuaite in,mual ah mual ah kua teng naki nil uh aci uh hi.Nantal in,Phucil tawh Nantal tawh Neino tawh kinil ung e,kawl khuang a,salang ka kaih,kasa tonpih na ngai un,PHUNG acih ciangin Leinuai mite a khinpah diamdiam uh hi.
Nantal in ka ihmutsuak lua mahmah in tomcik khat kong mengme pak ding a,Leinuaite in Mual ah,Mual ah kua teng na kinil uh hong cih ciangun Phucil tawh Neino tawh kinil ung e,kawl khuang a salang ka kai,ka sai tonpih na ngai un PUNG naci un,ci-in a vaikhak khit ciangin Nantal a ihmuta hi.Tua khit ciangin Leinuai mite in,Mual ah Mual ah,kua teng na kinil uh acih ciangun Phucil in,Phucil tawh Nantal tawh kinil ung e,kawl khuang a salang ka kaih,ka sai tonpih na ngai un,PHENG acih leh Leinuaite in,a nehpah uh hi.Leinuaite in Neino laksak uh a,Phucil lei at tansak in,Leinuai ah a paipih uh hi.
Tua zawh a sawt loin Nantal khanglo a,Neino koi ah om hiam?ci-in a dot leh Phucil lei attansak uh ahih manin Phucil pau thei loin a kiang a,phaipheng phung khat a kawkkawk hi.Nantal in hiah a bang om hiam?ci-in phaipheng phung a bohkhiat leh kuavang khat om a,tua kuavang sungah Nantal a valutsuk pah hi.Nantal Leinuaite khua a tunciangin ka U lei leh Neino hongpia meng un,acih ciangin Leinuaite in a nuihsan lel uh hi.Nantal in nong piakkhiat meng kei ua leh ka veih ka pek ding a,nakhua uh phel langkhat lengmang ding hi.Vai ka muutding a,na mit langkhat ciat uh a tawding hi.A cih ciangin Leinuai mite in nang veihpek hangin kuamah khua phel langkhat leng ken teh,a cihsa uh hi.Tua ciangin Nantal in a veih a pek leh Leinuai mite khua phel langkhat lengmang vingveng a,vai a muut leh Leinuaite mit langkhat tek a taw pah hi.Tua ciangin Leinuaite in,a U lei leh Neino a pia hi.
Tua ciangin Nantal in,Neino leh a U leii leitungah kahtohpih dingin Phucil,Phucil khau nazun oh,acih ciangin Phucil in,khau na zunzun a,Neino leh Phucil leii,leitungah a tungto pah hi.Tua khit ciangin Nantal kahtoh sawm leuleu a,Phucil,Phucil khau na zunzun oh,acih ciangin Phucil in Neino deihgawh ahih manin ki zakkhem bawl in,sattat in naci ahia?aci hi.Tua ciangin Nantal in,Phucil,Phucil khau nazun oh,a cihkik leuleu ciangin Phucil in adawn ngei bangin dawng leuleu a,sattat in naci ahia?aci kik hi.Tua ciangin Nantal a hehsuak a,naluang naban sattat aw,acih leh Phucil in,sattat takpi a,Nantal Leinuai ah a kiasuk kik leuleu hi.
Hun saupi khat Nantal Leinuai ah a om khit ciangin zi khat a nei hi.Tua ciangin Nantal in linggui suan a,Neino muzo dingin nongsiam leh ka linggui suan in,zan khat thu in,van na kawi in,aci hi.Tua ciangin Nantal zi in,a tate kiangah na pa linggui suan nabawh khiasak pahpah kei ua leh napa un,leitungah hong taisan mangding hi,acih ciangin a tate in,Nantal linggui suan a bawh khiatsak pahpah uh hi.
Tua ciangin Nantal in,a tate kiangah hih ka linggui suan nong bawh khiatsak lai ua leh a botkhia masa penpen kong thatlum ding hi aci hi.Tua ciangin Nantal in lenggui khat suan kik leuleu a,Neino muzo dingin nongsiam leh ka linggui suan in,zan khat thu in,van nakawi in,aci hi.A zan ciangin a lenggui suan in,van nakawi takpi a,Nantal leitungah a kahtoh leh a tate in papa ngai in,akah nainai uh hi.Tua ciangin Nantal in a tate hehpihhuai sa ahih manin a vei leh tak ah a puak kawm in,lei ah a kahtohpih hangin a tate kiasukkik veve uh ahih manin Nantal bek kahto vingveng a,leitung a tung kik hi.
LUSUANGTE TAWH
Leitung a tunciangin Phucil tawh Nantal a paikawm leuleu uh hi.Lusuangte in,Neino deihgawh leuleu uh ahih manin Neino in,Lusuangte a dingin Ai-leem a,Nantal a dingin Sing a leem hi.An a nek uh ciangin Nantal ang ah sing koih a,Lusuangte a ding ai-a koih hi.Tua ciangin Neino in,Nantal kiangah thu a hilhsim hi.Lusuangte in mual leh mual hong ki tuahsak ding uh a,ahi zongin na en kei in,na et leh Lusuangte in singkuang amau ang ah koih ding uh a,ai kuangpen nang ang lamah hong heisak ding uh a,nang nasi ding hi.
a cih hihmah leh Lusuangte in mual leh mual guam leh guam a kituahsak uh ciangin Nantal in lamdangsa in,bang ci bangdan hiam?ci-in a en hi.A et kal in Lusuangte in singkuang amau ang ah,hei uh a,ai kuang Nantal ang ah a koih uh ciangin Nantal in,ai kuang nekha ahih manin a sipah hi.
Nantal a sihkhit ciangin Neino in,sing ka leem sing ka leem Nantal ading sing ka leem,Ai ka leem ai ka leem Lusuangte a dingin ai ka leem ci-in a kapkap hi.Lusuangte in Nantal a vuina mun uh Neino theisak lo uh ahih manin Neino in,a zon kawikawi leh mun khat ah sial cing naupangte in,la nasa uh a,Nantal Nantal nahan mual zangah sial cing naupangte lam liailiai uh e,aci uh hi.Sial cing naupangte lasak Neino in a zak ciangin naute aw,Nantal han honghilh un,hiah a khipitang kongpia ding hi ci-in a zolbawl ciangin naupangte in hilhpah uh a,hih mun ah ahi hi ci-uh hi.
Tua ciangin Neino in,Nantal Nantal nahan mel lah ka theihloh,na han mual ah sial cing naupangte lam liailiai ci-in akah kawmkawm in,a han khuatsuk a,Nantal dip ah temta a bullam ngat in,a ma ang ah temta mukzum lam ngat in,Neino in,Nantal kawisuk a,a nih un asi khawm uh hi.
Tua khit ciangin Lusuangte thangpaai in heh mahmah uh a,Neino luang leh Nantal luang la khia uh a,Gunpi gal langkhat tuak ah a paai uh hi.A paihna mun uh ah Neino leh Nantal Luangtei sing leh Zuang singin po uh a,a dawntuak ah kikawi lai uh hi.Tei sing leh Zuang sing a dawntuak a kikawi leuleu ciangin Lusuangte thangpaai leuleu uh ahih manin a khua zangbup un,kuan uh a,a phuk uh hi.
Lusuangte in,Tei sing leh Zuang sing phukphuk uh a,kitan dektak himahleh a puk nuam kei hi.Lusuangte khuapih numei naupangte in,singphukte sun anpuak hongtung uh a,tua ciangin ii singphuk la,puk nuam kei in,ii gil zong kial mahmah ta,ahih manin,ii sun an ne phot ni,ci-in a singliim nuai ah sun an a nek laitak un,a singphuk uh puk ahih manin Lusuangte singin delh lum khin uh hi.Khua sunga omlai numei naupangte heh mahmah uh a,tua singkung hal uh hi.
A hal hal hang un,tumkhin zolo ahih manin a kangtum zolo teng tuisungah paai uh a,tuisunga apaihte uh Ngami a suak hi.Tua ahih manin tuni ciangdongin lui ii vak ciangin Ngami ii matkhak leh kithuhsia himhim ci-in kua mah in,Ngami a mannuam kei hi.I kisap luat manin lui ii vak ciangin Ngami mu le hang tuahpha ii kisa kha hi.Ahi zongin hih taangthu tawh ngaihsun taktak le hang tuisunga Ngami akici te pen Neino leh Nantal kha hihtuak mawk hi.Tua ahih manin Ngami a thei khenpeuh in man nuam lo zaw uh hi.
Lungdam.
Credit :Zomi Sumbawi.

Thursday, December 14, 2017

Babylon Mawhna Na 10

Babylon Mawhna Nam 10 - The 10 sins of Babylon

BABYLON MAWHNA NAM 10

"Ka mite aw, ama mawhnate ah na kihel khak loh nadingun, ama gimnate na thuak khak loh nadingun tuanu sung pan hong paikhia un; ahang in, a mawhnate, van banin kicianga, Pasian in a gamtat khialhnate ciamteh zo hi" (Rev 18:4,5).
Tanglai Babylon pen tulai biakna paikhialhna, milim biakna leh thu kihilhna manlo khempeuh hong piankhiatna bulpi ahi hi. Tua thu pen Laisiangtho in, "Babylon khuapi, a paktat numeite leh leitung kihhuainate khempeuh a pianna" (Rev 17:5) na ci hi. Babylon mawhna in nasia mahmah in  a mawhna un van banto hi cimawk hi. Tua Babylon mawhnate a bultawng pan in ih sut ding hi.
BABEL: Babylon hong kipat khiatna a bulpi in Babel tausang ahi hi. "Babel" cih kammal pen Hebrew pau hi-in, Greekte in  Babylon na ci uh a, ei Zokam in "Buaina" cihna ahi hi. Ahih hangin amau Babylon mite in "Pasian kongkhakpi" (Gate of God) na ci uh hi. Hih Babel pen Piancil 10 sunga ih muh bangin Noah' tupa Kush' tapa Nimrod' lam ahi hi. A min khiatna leh a lampa  a kipan in Pasian thu manlohna hanga buaina bekbek hi a, "Leitung tui tawh susia nawnlo ding cih Pasian kiciamna" muanlohna pan kipan khia khuapi ahi hi.
Pasian thu a hihna bang a san lohna leh Lai Siangtho sunga Pasian hong piak ciamtehna nalamdang (miracles)te, lim etsakna (symbol) hong piakte a hilo lam a khiat sawm dente, Science pilna zanga hilhcian sawmnate Babylon mawhna bul ahi hi. Pasian in kician takin agente ahi bangbang a san lohna  leh muanmawhna in Babylon mi hihna ahi hi.
NIMROD: Babylon (Babel) a lam khiapa Nimrod pen Lai Siangtho in "Pasian mai ah sabet hat pa" (Gen 10:9) na ci a, Kumpi thahat leh a vanglian mahmah khat ahi hi. Khua lian leh khua thupi mahmah giat bang na lam khia hi (Gen 10:6-14). Amah pen sa-hai mi, nek-le-dawn uangtat, a gongthak thoihna dingin gamsate nuntakna la pa, sisan suah nuamsa, sasi tawh a lungkim sabengpa ahi hi. Tuicin hong tun khit ciangin Noah tate in lo nei in, gankhawi  in, ganhing nuntakna neite tawh teng khawm uh hi. Nimrod zong tua banga Pasian bawl ganhingte tawh nungta khawm ding himah leh, a thahatna leh a vangliatnate Pasian bawl ganhing te nuntakna lak nadingin zang zaw hi. A khuapi lamte khempeuh zong milim biakna munpi leh khuapi suak uh hi. A thahatna leh vangliatnate Pasian langpanna in zanga, mite milim bia sak  hi.
Tua ahih manin Nimrod pen Leitunga milim biakna leh biakna paikhialhna a pankhia pa leh a thehthangpa ahi hi. A khuasat Babylon zong  Pasian deih loh nin khempeuh hong pian khiatna munpi hong suak hi.
SEMIRAMIS : Nimrod pen kumpi thupi leh vangnei tak hi a, a gammi te in amah kihta in zahtak mahmah uh a, a sih kuan ciangin pasian bangin bia uh hi. A sih khit ciangin a zi Semiramis in, "Ka pasal Nimrod pen si taktak lo hi, a taksa pen si mah leh, a kha pen silo in vantung ah kahto a Ni sungah va leng tum hi. Lei kumpi bek hih ding pen lungkim zolo in vanah zong Kumpi lianpen hiding in Ni sungah om ta hi," ci hi. Tua hun pan kipan in ama gammi khempeuh in Ni na bia uh hi. Hih pen leitung mite in Ni biakna (Sun worship) hong kipat khiatna ahi hi.
Tua khit ciangin Semiramis in "Ni biakna dingin nipi kaal ni masa pen ni (the first day of the week) hi ding hi," a ci hi. Tua kipan in nipi kaal sung nipi masapen ni pen Ni biakna ni (Sun's day =Sunday) hong ki ciamteh ta hi. Hih pen Ni biakna leh Sunday tanna kipatna hong suak hi. Mihingte in ih sih ciangin a sitheilo kha khat van ah pai a,  mihingte sungah lut in piangkik thei cih upnate zong Babylon panin hong kipan ahi hi.
Hih teng banah, Semiramis in, "Ka pasal Nimrod pen kha pumpi tawh kei kiangah hong pai a, 'Nang zong na sih khit ciang na kha Khapi (Moon) ah na lut ding hi. Tua ciangin kei pen van kumpipa ka hi ding a, nangpen van kumpinu na hi ding hi', hong ci hi" ci thuah lai hi. "Tua ahih manin Nimrod ih biakna in nipi kaal masapen ih zang dinga, a ni nihna pen kha biakna in ih zang ding hi" ci hi. Tua bangin, Babylon mite in kaal khat sunga ni nihna pen Khapi Ni (Moon's day=Monday) ci-in, tuni ciang dong hih ni minte pua suak hi.
TAMUZ : Semiramis pen a pasal Nimrod sih zawh asawt lo in, zawlta hong paai mawk hi. Nupi pil leh acim mahmah khat ahih manin, "Ni in hong gai sak hi. Nimrod' ta ka paai hi. Ni pan in ih kumpi in a kha tawh nau hong paaisak a, tua manin ka naupai pen Lamdang Kha Tapa (Miracle Child) ahi hi" a ci hi. Tua naungek pen December 25 ni-in hong suak a, amin dingin TAMUZ aphuak uh hi. "Tamuz" a khiatna in "pasal ci(sperm) omlo a nuntakna hong kipan, nuntakna kipat khiatna bulpi(origin of life)" cihna leh "Van Kumpipa tapa" cihna ahi hi.
Tua bangin Babylon-te in pasal ci tawh lo a tapa anei kumpinu pen "Alma Mater" ci uh a, a khiatna in "Nu siangtho" (virgin mother) cih nopna ahi hi. Tua ban ah Semiramis in Tamuz a paai kipat ni sutto in, a kha 9 na April kha Sunday masa pen ISHTAR (Nuntakna hong piankhiatna- Nuntakna thak neih kikna) ni ci-in na phuak uh hi. Hih hun pen khuakhal laitak hi-in, singkungte in ateh lui pulh in ateh thak hong sel laitak ahih manin, "Nimrod pen Semiramis gil sunga Tamuz banga hong om kipatna ni" na ci uh hi. Tua ahih manin, Tamuz hong suah khiat ciangin, Nimrod hong suak kik hi ci-in saang uh hi.
Tua bangin Tamuz in za khempeuh hong luah suk ta hi. Babylon mite in Tamuz leh amah a paai anu Semiramis pen Pasian bangin hong bia ta uh hi. Babylon te kumsim kha a kha li-na zong Tamuz min pua sak in Tamuz kha ki ci a, Judah te Babylon sal a atan lai-in Babylon te khasimna a na zatpih manun a kha lina pen Tamuz kha ci-in na phuak uh hi.
Tamuz pen kumpi thuman leh lungduai mahmah khat ahih ban ah gam mite ukdan siam mahmah ahih manin a gam mite in it mahmah uh hi. A sih ciangin zong it lua uh ahih manun kapkap uh hi. Babylon mite bek thamlo Judah mite nangawn Tamuz ngai in kap uh hi. "Tua ciangin lei lu lama om biakinn kongpi ah hong paipih a, Tammuz acih uh pasian a sihna hangin dah in kap in a om numeite ahong lak hi"(Ezekiel 8:14). Hih bangin Babylon te pasian ngai in Judahte a kahna uh pen Pasian mit muh ah a kihhuai pen gamtatna ahi hi.
Babylon mite in hibang a Tamuz kumpi ngai a akahkah sangin, apian ni ahi December 25 ni pen puan hoih a thakte silh in, an leh tui lim ne in Tamuz a suak nu ahi a van kumpinu uh Semiramis biakpiakna dingin namtui hal te leh mohlumte mek in December 25 ni pen gualnopna ni ding hong zang ta uh hi.
Babylon te in hih bang a Tamuz ngai a akahna uh leh van kumpinu kiang ah namtui hal biakpiakna pen Judah te in a lim la in na zang sawn uh hi. Jerusalem kong lak ah van kumpinu meihal biakna na pia ngei uh hi. "Judah gam khuapite sung le Jerusalem khua kongzing lakah bang hih uh cih mu lo nahi hiam? Naupangte in sing tomin, a pate un mei tawh uh a, nupite in a nusian uh vantung kumpinu ading moh bawlna ding annel meek uh a kei hong heh sak nadingun, pasian dangte dawn dingin leenggahzu tawh biakna a pia tazen uh hi" (Jeremiah 7:17,18).
Tamuz asih khit ciangin Babylon mite in lam tuamtuam tawh na bia toto uh a, tapa a hihna tawh kizui in Pa kiang ah hong thuumsak ding pa hi na ci uh hi.  Hong thuumsakpa a hihna min "MITHRAS" phuak uh a, akhiatna in "Palai" cihna ahi hi. Tua ciangin Tamuz pen Ni pasian (Baal) kiang a thuciam Palai ci-in a mindang khat phuah beh in, tua pen Hebrew pau in 'Baal berith' kici a, a khiatna in 'thuciam' cihna ahi hi. Baal pasian kianga thuciamna hong piaksak palai ci-in Babylon te in Tamuz pen na bia ta uh hi. Thukhente hun lai, Gideon a sih ciangin Israel te in Baal berith na bia ngei uh hi. Hih pasian dang biakna pen Pasian muhna ah vantung dong atung hehna ahi hi(Judge 8:33 ah).
Hiteng bek tham loin, Tamuz phawk den na dingin, amin kipatna laimal "T" pen laimal siangtho na ci uh hi.  Mi namdangte leh biakna tuamtuamte, Babylon mi leh sa asuak nuamte tungah taltang tungah a siampite in singlamteh lim "T" khen in tui naphum uh hi. Tua ban ah siampite in "T" lim a ngawng ah ok den uh hi. Hih bangin namdang mite baptize na a ngah khit uh ciangin, amaute in Babylon siampi pen a topa leh kumpipa in saang hi cihna hi a, Babylon biakna huang sungah alut hipah hi. Tamuz pen 'Ni' tapa a hihna kilat sakna in Nilim sungah 'T' laimal na at den uh hi. A sawt ciangin tua pen 'Sunwheel' na ci uh aa, aisan siam siampite in na zang ta uh hi.
Tua ban ah, ni pen sun hun lai a ih et cianga, a kiim a sakhi tuihup a bang (nimbus) limla in, Tamuz nu Semiramis, vantung kumpinu a lu ah sakhituihup lim (circle of light) na koih uh hi. Tua bangin van kumpinu a zahtakna uh leh athupi sakna uh kilangsak uh a, Babylon mite in Tamuz leh anu Semiramis a etsakna in Nupi in naungek a pom lai lim pen pasian in na bia uh hi. Tua panin nu leh atapa biakna pen biakna tuamtuam ah hong ki thehthang ta hi. Egypt gam ah zong hih nu leh a tapa biakna hong kipan a pasiannu a hi 'Osis' leh pasian tapa 'Osiris' or 'Horus' na bia kop uh hi. Tham loin, Rome khuapi ah zong pasiannu ahi 'Fortuna' leh pasian tapa ahi 'Jupitar' na bia kop uh a, Greek gam ah zong pasiannu 'Cered leh a tapa na bia kop uh hi.
Babylon te in Tamuz pen 'Adonis' min pia a, hih in tapa za hihna min ahi hi. Satan in Pasian leh a Tapa hihnate a limla in Babylon te zang in na kipan khia sak hi. Nungak siangtho zangin Khazih hong suak ding zong, Semiramis leh Tamuz zang in alim in na kilak khol hi. Tapa hihna Hebrew pau ahi 'Adonai' lim la in 'Adonis' na phuak a, Tapa in asep ding ahi palai nasep asep nang zong 'Mithras' zang in alim in na bawl khin hi. Singlamteh tunga Khazih sihna ding zong Tamuz min laimal kipatna 'T' limla in na zang khin uh hi.
Hih Babylon biakna a thu kihilhna khempeuh pen Medo-Persia in Babylon a lak (BC539) in, Babylon siampi khat in Asia Minor lama a taina mun Pergamos khua ah a biakna na lut pih hi. Tua ahih manin Topa Zeisu in Pergamos khua a pawlpite a thuhilhna ah, "Na omna, Satan tutphah omna ka thei hi" (Rev 2:12,13) na ci hi. Pergamos khua panin thu-um lo mite in na la sawnsawn a, tua panin Pagan Rome, Pagan Rome panin Papal Rome- Roman Catholic in a tawpna ah na ngah ta hi. Babylon mawhna leh a hihna khempeuh pen Rome Pawlpi in a vekpi in la a, tua Rome pawlpi in alak sawnte atom in ih kan to ding hi.
Œ SUNDAY: Babylon mite in Nimrod biakna ni ding aseh Sunday ni pen Roman Catholic te in na la sawn uh hi. Pope Sylvester in, "Nipi kal khat a ni masa pen Sunday ni Zeisu thawhkikna phawk den nadingin ih tang ding hi" ci-in thupia hi. Kumpi Constantine in zong, AD 321 March 7, in Sunday ni-in kumpi zumte leh pilna sinna sangte khak dingin thu na pia hi. AD 364 ciangin Laodicea council (khawmpi) ah Roman pawlpi in Sabbath Tawlngak ni pen Sunday ah na khel ziau uh hi. "Hih Sunday tanna pen Roman pawlpi thuneihna ciamtehna hi" na ci lailai uh hi. Tua bangin Protestant pawlpi khempeuh in zong Babylon leh Rome pawlpi nung zui-in Sunday ni na tanpih ta uh hi.
KHA SI THEILO UPNA:  Babylon mawhna Rome pawlpi in a laksawn khat in, sih khit ciang a si theilo kha khat vantung kah upna ahi hi. Nimrod leh Semiramis te asih khit uh ciang zong a kha uh ni leh kha kiangah pai cih a up mah bang un, Rome pawlpi in zong mi hoihte asih phet un vantung ah a kha uh paipah in, migilote ahih leh hell meilipi ah paipah in a um uh hi. Migilo lua lah a hilo, mi hoih lah a hilote pen, kha siansuahna mun (purgatory) lam ah pai in um uh a, Pope in thu anget sak ciangin Hell sung apai ding nangawn vangam ah thakhat  thu in pai dingin um uh hi. Tuni dongin misi khinte adingin han ah va pai-in thu va ngetsak uh hi.  Tua bangin Roman Catholic upna ahi, sih ciangin van-gam pai pah cih upna pen Protestant te in na la sawn uh ahi hi. Ahih hangin Lai Siangtho in Zeisu hong kumkik ciang bek in midik a site tho-in van ah pai ding hong hilh hi. Hih Babylon thuhilhna pen Pasian muhna ah mawhna lianpi ahi hi.
Ž MARI- PASIAN' NU: Semiramis Van kumpinu, Tamuz agil sung a paainu pen Babylon te in "Nu Siangtho" ci-in a biak mah bang un Roman Catholic pawlpi in zong Zeisu a paai nu Mary pen "Pasian' nu" ci-in a kiangah thungen uh a, pasian biak in na bia uh hi.
DECEMBER 25: Babylon te in Tamuz suahni December 25 pen pawi bawlin tua ni atan mah bangun, Roman Catholic siampi Julius I(337-352 AD) in, "Zeisu suahni pen December 25 ni-in kibawl ding hi" na ci hi. Lai Siangtho ah tang ding cih a om hetlo Zeisu suahni pen Tamuz suahni ahi December 25 ni-in na bawl uh hi. Tua bangin Protestant tengin zong tua ni na tang in pawi ni thupi bangin na zang ta uh hi.
EASTER SUNDAY: Babylon mite in Semiramis gil sungah Ni pasian in Tamuz hong gai sak ni pen "ISHTAR" ci-in tua ni a na tanh mah bangun, Roman Catholic siampi Pius I in "Zeisu sihna pan in nuntakna thak nei a, a thawhkikni pen thu-um mite' tang ding hi" cih thu na pia hi. Tua bangin April kha sung a Sunday masapen "EASTER Sunday" ci-in Roman Catholic te in na tang uh hi. Protestant tengin zong Roman Catholic te nung zui-in, Lai Siangtho in tanh ding thu hong piak het loh ni pen hong tang ta uh hi.
"T" or CROSS:  Roman Catholic te in Babylon mite gamtat dan azuih uh khat leuleu in, Tamuz min ciaptehna kipatna laimal "T" lim zatna ahi hi. Babylon mite in a biakna uh hong lut mi khat peuh ciaptehna in, a tal uah "T" lim khet sak in na tuiphum (baptize) bangin, Roman Catholic siampite in tui aphum ding ciangin "T" Cross lim tawh tuiphumna na pia uh hi. Tua bangin, Babylon siampite in "T" lim a awh den mah bang un, Catholics siampite in zong "T" Cross lim na ok in, ciaptehna thupi leh a poimawh mahmah in ngaihsun uh hi. "T" Cross lim a awh uh ciangin khamuang lua in Satan nangawn in zozo lo dingin lamen uh hi.  Thungetna ah singlamteh lim pen nak zat mahmah in, Sun-wheel zong tu in Vatican khua laizang ah koih ta uh hi.
MILIM BIAKNA: Babylon mawhna Roman Catholic in a laksawn a lipkhaphuai mawhna dang khat in milim biakna ahi hi. Babylon te in, Ni pasian lim leh van kumpinu ahi Semiramis limte, Nu in a tapa a tawi lai limte bia in a mai ah kunin atawp uh hi. Kumpi Constantine hun lai panin Rome khua pawlpi in hih milim biakna pen na kipan ta uh hi. Tun in zong Vatican khuapi ah "Jupiter" pasian lim zong Peter lim ci-in na ding sak khin uh hi. Peter lim mah sa in bia in, atawp uh hi. Rome biakna lui a biaklai a, a nusian "Fortuna" limte pen Mari lim ci in a mai-ah khukdin in abia uh hi. Hih bangin milim abiak nop manun Lai Siangtho sunga "Milim bia ke'n" a cihna pen nawngkaisa in na hem uh hi. Kamsang Daniel in "thukhamte leh hunte lamdang sak ding hi" a cihna a tangtung ta ahi hi. Hih milim biakna pen Nicea Council a nihvei na (AD 787) in Roman Catholic Khawmpi ah kipsakna nei in tudong a kizang suak ahi hi.
KUMPI-SIAMPI UKNA:  Babylon mite in a kumpite peuhmah pilna sangpen anei, pasian thusim nangawn athei dingin ngaihsun uh hi. Tua ahih manin kumpi ahih nak leh siampi lianpen hihna zong na nei pah uh hi. Tua pen Kumpi-Siampi ki ukna kici a, kumpite pasian bangin na bia pah uh hi. Hih bang kumpi ki-ukna pen Babylon panin Rome kumpi ki-ukna ah hong lut in, tua pan in Papal Rome in hong lasawn kik hi. Pope te khempeuh in siampi lianpen za bek hi lo-in, gam sung ki-ukna ah a sangpen za hong nei uh hi. Pasian' thusim khempeuh thei, mawh theilo, Pasian' thu leh Lai Siangtho nangawn akheel thei, hih leitung ah Pasian' tapa tanga dingpa(Dan 7:25) in um uh hi. Pasian bangin bia in amai ah mawhnate pulak uh a, amah in a mawhnate uh na maisak hi. Hih pen Pasian adingin, "vantung ciang atung Pasian hehna lipkhap huai" ahi hi.
MARY LIMA SAKHI TUIHUP(Nimbus):  Babylon mite in a nusian Semiramis lim tungah Kha nusian ahihna etsakna leh  a vangliatna etsak na-in, a lu kiim ah sakhi tuihup a kualsak mah bangun, Roman Catholic te in zong Mary leh Zeisu lim ah tua sakhi tuihup bang na kualsak uh hi. Tua mah bangin Mari pen si taktak lo a, tu-in vantung ah kahto in a om hi cih um uh a, tua Mary kha a kici (Dawi kha gilo)te in "Pa, Tapa leh Kha siangtho in ka tapa Zeisu hong paikik nadingin mite akiging khol dingin hongsawl hi" ci-in leitung mun tuamtuam ah tua kha gilo hong kilaak ta hi.
Hih Mary kilaakna pen Roman Catholic te in Mangmuhna 12 a, "Numei Ni tawh a kizem"  (Rev 12:2) acih pen ahi hi na ci uh hi. 1917 kum in Portugal gam Fatima mun ah, naupang thumte kiangah Mary a kici dawite kha hong kilang  ngei hi. Tua kilaakna mu dingin kumsim in mi awn sawm-le-nga (15 million) bang leh siampi leh pastor 15,000 bang na hawh den uh hi. Hih bang mah in mun tuamtuam ah Mary kilaakna kimu kawikawi ta hi. Roman Catholic te bek thamlo, Protestant makaite in zong na thupi muh mahmah uh a, hibang kilaakna mun khempeuh paisawm ta uh hi. Mary kha kilaakna mun khempeuh ah "Tulai mawhna leh siatna tampi hong pian semsem na in, Sunday siangtho taka na tanh loh man hi" ci hi. Amau bawltawm ahi, Sunday Nimrod a biakna ni pen mi khempeuh atang dingin hong deih ahi hi.
NEK-LE-DAWN : Babylon khuapi lamkhia pa Nimrod pen nek-le-dawn a uk, sahai leh saben hat mahmah hi-in, Babylon suan-leh-khakte zong zu leh sa hai, sa siang le sianglo a khen lote ahi uh hi. Daniel hun lai-in zong Babylon kumpipa Belshazzar in, zu-le-sa ne in pawi lianpi kham a, a mi thupi 1000 te tawh nuamtak in pawi abawl lai in, khut tawng khat in kawm tungah lai na-at ngei hi. Hih Babylon ngeina hoih lo pen Roman Catholic in na lasawn in, Lai Siangtho in sa sianglo acih pen Pontiff Eleutherius (AD 175-189) in "avekin siangta hi" na ci hi.  Peter nangawn in, "A sianglo leh a nin peuhmah ka ne ngei kei hi", (Act 10:14) acih pen thusim lo in avek in asiang tawh sianglo tawh ne ta uh hi. Tua ahih manin, Babylon "Lei a numei kizuak leh kihhuai nu" ahihna pen Roman Catholic in hong dawlto khin ta hi. "Dawite kua suak khinta in, kha gilote omna suak khinta a, a kihhuai, a muhdahhuai vasa namkim in omna in neita uh hi" cih hong tangtung ta hi.  "Ama hukna lenggah zu mite dawnsak a" (Rev 18:2,3)acih mah bangin, Roman Catholic langpan a om Protestant a kici te in zong a nungzui in sa siang leh sianglo zong dei nawn lo in a vekpi in hong ne ta uh hi.
Khai leh, hih lai asim kongit sanggamte aw, hih a tunga kong pholak khiatte in Babylon mawhna pawlkhat bek ahi hi. Hih mawhnate leh a dan thuakna dingte ah ih kihel loh nadingin Van Pasian in, "Keima mite aw, ama mawhna bawlna kihel kha loin, ama thuak gimnate na thuak khakloh nadingun ama kiang panin hong pai khia un.. ama mawhna in vantung dong tung khin a, ama tatsiatnateng Pasian in a ciamteh zo hi" ci-in eite hong sam hi.
Reference: The Thunder of Justice, pp.3-5.
https://becomingchristians.com/2014/12/18/who-was-really-born-on-december-25/

Saturday, September 24, 2016

Na lungsim khiam kei in

Hih Photo pen million khat val in (y)
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
Len Nupa: Bawlung suih uuk khangno

A mawtaw tuangin a nasepna pan ong ciah ciangin football coach Earl Davis in lampi ah a muh na pen lamdang sa mahmah hi. Tangval no khat in lamnawl ah sikkual akawng ah khihsa in a dawn ah  mawtaw pei kikhih pen kai in na taipih hi.

Earl in a mawtaw khawl sakin, bang hangin hibangin om hi ding hiam cih va dong hi.

Tua khangno pa in zong a lungsim tak tawh "Tan 10 bawlung kidemna ah lut nuam in a kisin khol ka hi hi" ci hi.

A innkuanpihte in zong deihsak, uksa uh, ahi zongin sum haksatnna tawh bawlung sinna ah zan giak a alawmte tawh a sinkhop ding oen piang thei lo hi. Ahi zongin a uk leh a tup khat pen nusiat sawm hetlo in, tangtun theih nang lampi zong teitei in amah le amah in hanciam in a kisin ahihna thute hong holim khawm uh hi.

Ong kiho toto uh a, Earl in a mawtaw tawh tua khangno pa gei ah pai in, khangno pa zong a tai zomsuak hi. Tua bang a akisinna te a muh ciangin Earl in ka football team ah nong lut mai dia ci in kam onv gingsak hi. Sawtpi ngaihsun dedu se lo in a lut din kamciam ong pia ta hi.

Hi thupiang teng Earl in facebook ah ong gelhkhiat ciang in mite lungsim khoih kha mahmah in, a post zawh nai 15 khit in $3200 bang panpihna na pia khin uh hi.

Na nuntakna ah na ngimna, na tupna ong khaktan thei ding thusia, vai sia na tuak kha ngei hiam?
Nang i tha tawh na nvaihsut ciang na lungkiat hun om ding hi. Tua bang na tuah hun in hih khangno pa tangthu na ngaihsun kik in.

#Len_Nupa

Tuesday, September 13, 2016

Mi Hai 3 Tangthu

Lai theilo te mihai a ci om thei hi. A hizong in laithei te sangin laithei lo te na pil zaw thei hi.
Mi Hai 3 ( 3 idiots)
Scientist minthang mahmah Thomas Edison pen kha 3 sungbek sangkah hi ki ci hi. Mite in mihai pa ci aa a hi zong in tuni dong a ma bawl electrict light pen a hoih zaw in kua mah in bawlthei nai lo hi.

1940 kum in United Kingdom ah Prime Minister a sem Wiston Churchil pen tan 1 kumguk kia aa mihai pa ki ci hi. A hih hang in galpi nih na sungin a ma makaih na hang tawh England gam ki hu zo hi. A ki mang ngilh ngeilo ding mi (kumpi ) hong suak hi.

Ford Motor Company nei pa Henry Ford, (laiat zong siam mahmah) pa kum3 bek sangkah ki ci hi. Laithei lo pa ki ci na pi'n America gam ah mihau pen pa hong suak leuleu hi.

Abaham Lincon a neulai in sangkah cih ki za lo hi. America kumpi suak aa pilna neilo, lai theilo a kici kumpi minthang 12 bang om ki ci hi.

Tu laitak mahmah in zong College te University minthang pipi te ah thungen ding in a ki sam mite a tamzaw pen sangin sung a mu ngeilo mi na tam mahmah hi ki ci hi. ( Sangkah lai na hih leh nalai hong han ciam in, na ki sik kei ding hi).

Kongngen nop thu taktak pen
Lawm aw- lai na theikei leh lau kei in.
Degree na ngah loh hang ki lungneu sak kei in.
Sangkah ngeilo mi na hih hangin mihai na hi kei hi.
Tan 10 na ongh loh man in lungneu kei in.

Na lian pi na sem zo veve ding hi.
Nang a' ding, na inn kuan a' ding, na khua leh tui a' ding,lh gam leh lh lei a' ding in Na lianpi hong sem in.
Na Zo ding hi.

Src: ZomiToday

Monday, September 5, 2016

Rih Bual Kiluh

Rih Bual Kiluh
Rih Bual
**************

Rih i cih pen #Kam_Hau_dialect ahih loh hangin i zak den leh i phawk gige mun min ahi hi. Sanggam #Mizo te in "Kan ram a bual lian ber Rih ani a, Burma ah a awm" ci in na gen uh hi. Tua zah khat mah in #Ciau lui in #Kawlgam huam ah ong koih a, Falam uk sungah mun minthang leh khawlmun nuam mahmah in kiciamteh hi. Rih i cih pen #Lungtang_lim bangin om a, #heart_shape_lake ci in min kipia hi. Tua in itna nei #Zomite cih a lak hi cih lamin a la zong om hi.

Rih i cih pen kei theihphak ma hun pek a om khin hi a, tua khang masa hun lai pek in tangthu tampi na nei ngei zo hi. A kigensawn diak tangthu tampi lakah them khat en pak leng:
Rih ah ganhing tam mahmah kici hi. Tua ganhing te lakah ak leh vatawt nam, bawng, zangsial... cihte om hi. Ahi zongin tua ganhingte a nei le a kem om a, ki guksak le kilaksak sim theilo ki ci hi.
Rih ah kham le suang manpha tam mahmah a, tua te pen sisan tawh khek in a neite kiang kingen thei kici hi. Tua mun a kham le suang manpha te ngen a, mihau a suak Zomi lakah zong om kici hi.
Rih tui pen thawl/bottle tawh dimin na innah ciahpih lecin, tua na thawl sunga tui oen Rih tui a nit hun in zong nin hi kici hi. Tua tui a nit hun pen tuuk hun zong hikhin tuanlo a, a cing(dawite)te kisil hun, kibual hun in nin hi kici hi.
Tua Rih bualpi pen a hah siang dingin sehtuam aihkeh mawhpuak nei kiseh lo napi in nahthel kia in nin nena cih om lo hi. A hun ciangin phialva te hing leng in tua bual tunga a kia singteh te ta2min len pih uh a, siang den hi kici hi.

Rih kiluh ding nakpi in gelna om hi. 2nd World War(a kum cianlo) sung hi a, Japan troops te in a tunga i gensa te thei uh ahih manin na hanciam uh hi. Galkap hon khat hongvkipan uh a, tua bual taw pan in tui khekhia(kang sak) in luh ding hong hanciam uh hi. Mihing tha tawh vanzat a hoih thei pente zang in hong kipan uh hi. A taw pan hong to to uh a, a leisahna i alang tang ding hong ban ta hi. Mihing tha ahih manin haksa sa kawmkal ah hanciam tawp in hong hanciam hi.

Tua thu pen kuamah dangin theilo himah leh #Innbuk(dawite) in na gal muh uh a, "Rih aw, gal vel in, ong kiluh sawm hi" ci in Rih(dawi) kiangah thu zaksakna va nei hi.

Tua a kipan in huihpi le guah kithuah pah in, a mite sungpai leh cina in ong zawm dikdek uh a, Rih pen luh zo in nungkik uh hi. Tua a kipan tuni dongin kuamah Rih luh ding leh Rih tui khekhia dingin kioan nawn lo hi ci in kiciamteh hi.

NB: Hih Rih kiluhna thu pen matlap ding leh siksan documents omlo a, dictation/ orientation vive ahih manin zak dan leh theih dan kibang lo ding hi. A thei dang te in zong ong comment un ci in kong ngen thuah lai hi.

Monday, August 8, 2016

ROMEO LE JULIET

 ROMEO LE JULIET ᠌᠌᠌
Romeo and Juliet

Italy gam Verona khuapi ah Capulet le Montague a kici, a kilem vet lo upapi nih a om uhi. A khang a khanga, a kigal bawl dente hi-in, a nasemte nangawn uh zong, lampi ah kimu le uh a kisalai den uhi. Bang vai bang vai a om phial zongin kihawh, kikawm cihbang om ngei lo uhi.

Montague upapi' tapa Romeo in Rosalin a kici khuasung nungak melhoih a kiphasak pian khat hong vangngaih(crush) hi. A hih hang Rosalin in thudon ngiat lo hi. Romeo in Rosalin ngah theih nading ahih nak leh mei-am tung nangawnah zong a pai ngam ding zah dong ahi hi.

Capulet upapipa in pawipi khat khaamin, khuasung mikhempeuh sam hi. A hih zongin Montaguete' innkuan a sam kei hi. Khua sungah sapnalai a hawm pa tawh Romeo lampi ah hong kituak dihdih uhi. Laihawmpa pen laisim thei lo khat hi-in, Romeo pen kua cih zong a thei sese lo khat hi. Romeo in pawi sapna lai et sak a, Capulet in Verona khuasung nungak melhoihte a tuam in sam a, tua nungak melhoihte min kigelhna ah Rosalin' min zong a mu hi.

        A pa-unaupih a sanggampa Benvolio le Verona kumpi innluahpa' kinaipih tanau Mercutio a kici a lawmpa zawnin, Rosalin a muh nop man bekbek hangin, pawi sim ding hong sawm hi. A zat ngei zel maituamte tawh hong kituam in pawi bawlna hong pai ta uhi. Capulet upapipa in maituam bulh mithumte a galte ahih lam thei lo ahih manin, limtak na na welcome (muak) hi. A khangno lai hunte phawk kik a hih manin pawisim khangnote suakta takin a gualnop nading un a hanthawn lai hi.

         Romeo in meitang nuai ah puanbawk-kang silh nungak melhoih mahmah a muh ciangin, nidang a, "liapal za tam lai ah, Rosalin lo ka sinlai hong kuai dang omlo" a ci pa, tun hong kidaang ta hi. Leivui mutkhiat bang in Rosalin tung ah a cihtakna le Rosalin bek a cihcihte tu-in, a muh nungaknu hoihna in mutkhia mang ta hi. A ma tungah 'Hero' khat bang in a lamdang hangsanna hong om ta hi. Nungak melhoihnu mitsuan in a kiang a va neh hi.

A zatkhiat ngei loh itna tongdam khumte hong sungkhia ta hi. Nungaknu bil ah khuazu bang in khuma, a lungtang sungah sathau namtui bangin, nel sa-in, namtui sa hi. Numei khat in nungaknu a nu kiangah pai ding in hong sam khia hi. Romeo in nungak u amin bang hi a, kua cih zong thei man nai lo hi. A samnu kiangah a dot leh kuamah dang hi lo a galpa Capulet uppapi pa ngiat i tanu Juliet a hih lam hong theikhia hi. Tua laitak a patau vat hi. Ahih hang nungtolh sawm dek lo hi. Kamsiatna tawh Tybalt a kici Capulet i sanggampa' tapa in Romeo aw ging a zak ciang Romeo ahih lam hong theikhia pah lian hi. Capulet pawi ah a galte uh Montaguete'n pawi sim in gualnuam cih angaihsut ciang a sinso mahmah hi. Tua mun ah Romeo sat lup sawm pah hi. A hih hang a pano Capulet in a kho hi. "Inntek khat hihna tawh lengla khat tungah thusia bangmah bawl kei ni" ci-in a thuum bawl ciangin Tybalt hong khawl kik hi. Tybalt pen a tun a tom mah bangin a sin zong a tom belbul khat ahi hi.

Juliet in zong nasemnu sam kik a, "den a pa kua hiam?"ci-in a dot leh, a gal Montague upapipa tapa a hih lam hong thei khia hi. A hih hang, nungkik sawm tuan lo hi.

Zan zong sawt ta, pawi zong man ta ahih manin, pawi sim mi khempeuh amau inn ciat ah hong ciah ta uhi. Zu dawndawn khat in, a zu dawn a laklawh laitak, a duh beh dan in Romeo in Juliet tawh a kiho laklawh sa mahmah a hih manin, a lawmte nih tawh a kikhen khit ciang Juleit kiang ah a kileh kik hi. Huang uumna dai hong kantan ziau hi. Hih hunlai a huang uumnate pen niam lo hi. Romeo pen a tangzang mahmah tangval khat ahihna kilang hi. Juliet a ngaih luat man zong hi sam. Tawl khat sung inn gei paak huan ah dingdinga, a lungtang sungah paak bang a a palh thak a lawmngaihnu thu a ngaihsunsun hi.

Tua bang mahin Juliet zong ihmu thei lo-in, " Kei aw e, kei aw e, a bang ci peuhmah ka hia le???...." ci-in vantunga aksi peuh en kawm dingin, tawlet ah hong dakkhia hi.

Romeo in a nuai pan en to hi. A hih hang Juliet in Romeo mu lo hi. Romeo in a lungsim sung pan ' Ka ngaihno pau khia dih, khuaizu banga, a khum na awgingte za nuam ing" na ci simsim hi.

" Aww..... Romeo... Romeo" ci-in a khitui hong luang ta hi. " Bang hang nang Montague innkuan pan hi sese na hia? Ka pa in nang Montague innkuan na hih lam hong theihloh nadingin, na pa nusia in la, na min laih mai ve maw.... A hih kei leh ken ka min laihin, na nung kong zui mai dia leh?  Romeo aw...kong it luat man hi"

A it mahmah a lawmnu' kahna a zak ciang, Romeo zong om mawk thei nawn lo a, a bukna paak kawmpan hong pai khia-in, khitui luang kawmsa mah tawh " Na ut bangbang in hong sam lel o Juliet aw... nang hong lungnuam lo sak ka min zong ken deih tuan nawn keng" a ci hi.

Juliet in pasal aw khat a zak vat ciangin pautau mahmah hi. A hih hang a lungsim tawng pan Romeo aw a hih lam a thei pah hi. A nuai lam a khuadak suk leh Romeo a mu takpi hi. " Oh! Bang hang hiah hong pai na hia? Ka innkuanpihte'n hong mu leh hong thatlum ding hi ven.." ci-in Romeo ading a lauh sak luat manin a tawng hi.
Den a thugen pen tawh kisai a maizum ding zong phawk nai lo phot zawzen hi.

"Ngaihno aw kei adingin namsau (20) lauhuai lo hi. Kei ading a lauhuai penpen a ithuai na mitangte sungah om hi. A ut uh leh hong that lel uh hen. Na itna ngah kha lo in ka nuntak ding ut kei zaw ing". Ci-in a dawng kik hi.

"Nang hi teng ah hong bang ci pai theih nahia? Kua in nang lam hong hilh a hia?" ci-in Juliet in a dong bupbup hi.

"Tuipi tung khualzinte (Compass)(သံလိုက္အိမ္ေျမာင္) in lampi ding ahilh mah bang in, ka sunga itna in ka pai nading lampi hong hilh hi." ci-in a dawngkik hi.

Juliet in den a Romeo a ngaihna thu a gen khak teng tun phawk kha kik san hi. A maizum mahmah hi. Sia Thawngno in 'Khephiat le ball-phiat a om hang, Mukphiat om lo hi" a cih mah bangin, a gensa thute lah dawkkik theih hi nawn lo hi. Romeo in a ma tungah zawlthu a gen masak lohpi a,  a man a itna/a ngaihns a genkheh khak manin Romeo in a neumuh tuam khak ding a dah mahmah hi.
Tua ahih manin thuumkik ding cih simloh a dang om lo hi. Mai zum lua kisa maitang bang san suehseuh liang hi. Tua pen Romeo in hoih a sa mahmah hi.
 "Kei kia bek a om kisa hi veng. Ken nang ka nuaiah na om lam ka theih khak loh pi" a ci hi.

Tua hun lai in zong tua ei hun mah bangin, tangval khat in zawlthu a genkhiat masiah nungak in genkhia masa ngei lo hi. Numei lampan a genkhiat masak zenzen leh tua nu pen, lee mahmah in, numei paktat khat bang in zong kingaihsun thei hi.

A hih hang Romeo in " Tua bang a na genkhiat ciang kong itna lian zaw semsem hi. Lungsim siangtho mahmah nungak na hih manin hong zahtak zaw ing. Thupi zong hong sa ing" a ci kik hi.

Hih teng a kiho kal un, nasemnu in Juliet samsam khin hi. A hih hang tun za pan hi. Juliet inn sungah lut suk hi. A hih hang a lungsim ihmu thei lo-in, kinawh sai mahmah zaw kan lai ahih man in hong pusuak kik zel hi.

Tua ciang Romeo kiangah " Nong ngaih takpi a, nong tenpih takpi ding leh zingciang kamtai khat hong sawlin, i kiten ding a ni le a hun hong za sak ning. I kal ah guamthukpi bangin haksatna le buainate a om hang, ka hihna khempeuh le ka neih khempeuh tawh nang ading hong kipumpiak ing. Tua kong itna hangin, nang le kei leitung ah hong khen zo ding kua mah, bangmah om lo hi." a ci hi.

Nasem nu in Juliet a sap pahpah ciangin va lut suk zel a, a hih hang a khiim khat a om bang in hong pusuak kik zel hi. Romeo zong amah a lencip khat om bangin, Juliet kiang pan ciah khia thei mahmah lo hi. Tua bangteng tawh a nih un lungnuam takin hong kihoho uhi.

Zingsang hong tungta ahih manin, Romeo zong a ut a, a ut kei zong, a ciah phot kul ta hi. Juliet in zong mangpha khak nuam lo pipi mahin mangpha a khak phot kul ta hi.

Romeo' lungtang sungah Juliet a itna meikuang bang in khuah mahmah ahih manin, ihmut theih ngap lo a, Loreance topa a kici siampi pa omna biakinn lamah hong pai phot hi. Tua siampipa pen a thudik mahmah khat hi-in, Romeo a'dingin lawmhoih khat le pa khat bang ahi hi. Siampipa mahmah in zong Romeo pen a sung pan a piang tapa khat bangin a it hi.

Lorence topa pen huan sungah nasem na manlah mahmah hi. Zatui-a, a kizang thei paak pawlkhat le singzung pawl khat a kaikhom hi. Singkung-lopate thu tampi theia, natna tuamtuam zonga damsak thei hi. Tua ahih manin, Verona khua ah a minthang mahmah siampi khat ahi hi. Zingsang tungtung Romeo ama kiang hong hawh a muh ciang lamdang a sa mahmah hi. Rosalin ngailua a ihmu thei lo in a vakkhia hi dingin, a ummawh hi.

Romeo in Juliet tawh a kingaih mahmahna thu a gen pah hi. Tua khit ciang tua ni zingsang mah in Juliet tawh kitenna a bawlsak nadingin zong a ngen hi. Hih thu teng a zak khit ciang siampi pa in lamdang sak mahmahna tawh a khut lam in a mit a suuk hi. (Okey cih lahna) "Tangval khat i itna pen lungtang tungah kinga lo-in, mittang tungah kinga cih pen tun tel taktak ta ing" a ci hi. Banghang hiam cih leh Romeo in Rosalin a ngaih lai, a ngah kei leh a si ding mahmah bang ahih man hi

"Juliet pen ka lungtang bup tawh ka ngaih hi. Hih bang itna tawh liapaal kuamah it nai lo hing. Ama hong ngaih dan zong tua dan mah hi. Topa aw..." ci-in a dawng kik hi.

Siampipa in 'Hih kitenna in Montague innkuan le Capulet innkuan kigalbawlna hoh bei sak thei ngel ding hi. Tua bang hi leh khua sung zong hong nuam mahmah ding hi' ci-in a ngaihsun kha ahih manin, Romeo le Juliet kitenna piak ding a kamciam hi.

Tua laitak kamtaipa hong tung in Juliet vaikhak teng Romeo kiang a gen hi. Romeo in " Lorence topa inn ah hong ngak ing, hong pai in ngaihno..." ci-in kamtaipa a vaikhak kik hi.

Tua khit a sawt lo in Juliet hong pai takpi-in, Lorence topa in kitenna a pia hi. 'Hih kitenna in Verona khuapi sungah nopna leh daihna hong piangsak ta hen' ci-in thupha a pia hi.

Kitenna a man khit phetin Juliet ciah kik pah a,  tua ni zan a ma kiang Romeo hong pai sim ding a ngak hi. Tua ni pen a ma ading hun cing hak mahmaha, omdan haksa a sa mahmah hi.

Nuntakna pen bang mah gen khol theih om lo hi. Tua ni zingsang mah in thusia khat hong piang laizang hi.

Romeo i lawm Benvolio le Mercutio a vakna uh pan, Tybalt le Capulet bangkua sung pan mi pawlkhat tawh hong kituak hi.
Mercutio pen Romeo tawh a ki-it mahmah lawmta a hih na hang in Tybalt in mudah mahmah hi. Mercutio zong a kipasal sak mahmah khat hi-in, a lawmte tungah midik mahmah khat ahih hang, a muhdahte tungah misang gilo zaw pah hi. Kam tawh tawm a kidawng khit phet un kisat/kithat dingin namsau a dok tuak pah uhi. Tua laitak Romeo hong pai lian hi. Tybalt in a hehna le a sinsona khempeuh Romeo tungah tu sak hi. "Misokpa!... €£$@*&₩^÷" ci-in a awt san hi.

Romeo in Tybalt pen Juliet tawh pa-unau uh ahih manin sanggam bawl a, Tybalt tawh kitawng nuam lo hi. A limlim in Romeo pen a thudik ngiat mikhat ahi hi. Tybalt lungkim nading a hopihpih hang Tybalt in Montague innkuanmi a kici peuh mah muhdah lua mahmah ahih manin, Romeo pau thusim vet lo a, kisat/kithat dingin namsau a dokkhia teitei hi. Tua pen a kipasal sak mahmah ahi Romeo' lawm Mercutio om thei lo a, meidawi vai sa lua mahmah ahih manin, a namsau dokkhia-in, Tybalt a va do phei hi. A sawt lo-in Meecutio hong tukin, sisan naisan luangin, a si hi.

Heh mahmahna le khasiat mahmahna tawh Romeo hong awng phei a, a namsau a dokkhia kik hi. A lawmpa' phu lak nadingin Tybalt a thatlum hi.

Mi hong kikaikhawm ngeingai pah a, Capulet le Montague zonga zite tek uh tawh hong tung uhi. A mau tate ading ciat a kap gawp pah uhi. (Romeo pen Lorence siampi pa kiang a taisim pah hi.) A sawt lo in Verona kumpi innluahpa pa zong hong tung pah hi. Hih bang dan kitot, kithahna tawh Verona khuapi pen minsia mahmah ta ahih manin hih mawhna a bawlte nasia taka, daanpiak ding a ngaihsun hi.

Capulet upanu in Romeo pen a makpa ahih lam thei nai lo ahih manin, kumpi innluahpa kiang ah nasia takin, daan a piak ding a ngen hi. Montague upanu in zong a tapa a hehpih nadingin kumpi innluah pa kiang a thuum hi. Kumpi innluah pa in hih buaina khempeuh a mu Benvolio sam a thupiang khempeuh maan takin a gen sak hi. Kumpi innluahpa in zong limtak a ngaih khit ciangin langnih tuak i lungkim theih pen dingin, thukhenna hong bawl hi.

Romeo pen Verona khuapi pan khantawn hawlkhiatna a ngah hi. A zenzenin khua sungah a kimuh kik khak leh sihdaan kipia ding hi.

Hih thupiang pen Juliet ading dahhuai mahmah thu ahi hi. Romeo tawh akiten uh nai (2) khong bek sawt pana, tu-in a pasal tawh khantawn kikhen ding hong hi ta hi. A pa unaupi Tybalt a sih pen a innlak-sanggam khat ahihna tawh a dah sam hang, Romeo khuapi pan hawlkhiat a ngah pen a dah zaw hi. Hih thu in a lungsim a gim sak mahmah hi.

Romeo zong Lorence topa kiang pan, hih thukhenna a zak ciang sihdaan sang na sa zaw phial hi. Zi neih a nopna zong ciam kha nai lo, a it mahmah a zi tawh khantawn kigam la ding cih a ngaihsut ciang, pasal lungsim khauh khat ahih hang a khitui taak ngalhngalh hi. Lorence topa in zong ahih theih zahin, a hehnep hang hehnem zo tuan lo hi. Mihai khat bangin a sam, lom matin, leivui lakah kipumkhuk gawp hi. " Nu aw ... pa aw... ka hankhuk ding hong bawl sak mai un! Si nuam ing!" ci-in a kap beebaa hi.

Tua laitak Juliet kiang pan laikhak khat hong tung hi. Tua in Romeo lunggimna bei sak tuam hi. Siampipa in Romeo kiangah " Kipasal sak oo Romeo, hih thukhenna khong neem mahmah hi lo maw...Nang lah nungta lai a, na zi Juliet zong nungta lai hi ven. A piangthei lo bangmah om kei ei. Kilung khauhsak dih oh!" ci-in thapiakna le hanthawtna a nei hi.

"Nitak khuamial ciang Juliet kiang va pai in-la, mangpha khakna va nei in. Tua khit teh Mantau khuapi ah paisuak in. Ken, Juliet nu le pa kiang le na nu le pa kiang na kitenna uh na gen ning. Pasian in hong ompih ding a, na nu le na pa te un zong hong theisiamin hong thukim lel ding uhi. Thu le la khempeuh a hunhunin, lai tawh hong za sak pahpah ning" ci-in siampipa in vaikhaka, Romeo in zong a thukim hi.

Nitak khuamial hun hong tun ciang Romeo in Capulet huang uumna dai, a kan ngei bangin a kan khit ciangin, Juliet lupna khan ah a lut hi. A nupa un thupiangsate le a piang ding khempeuh mangngilh bawlin, nuam takin a kikhawl phot uhi. Hih bangin, a tawntungin nuam sa nuam hi mah ta leh, leitung cih pen ei deihdan hi khin thei lo ahih manin, zingsang khuavaak ma in, Romeo Verona khua pan a paikhiat hong kul ta hi. Singkung tunga, vasate hong ham ciaiciai ta hi. Nidanga, a khum mahmah zingsang vasa ham gingte tun a zakdah huai mahmah va-aak ham ging tawh hong kibang ta hi. A etlawm mahmah zingsang ni suak silsial pen, tun amuhdah huai mahmah meikuang bang ta hi. Innkhum dawn pan kawlgiit note ham pen a mau nih ading misi daak ging bang ta hi. A maugel ading tua zan pen tom mahmah hi. Khitui tak ngelhngelh kawm sa in mangpha kikhak in, ut lo pipi mahin Verona khuapi pan a paikhia ta hi.

Tua ni mah in Mantau khuapi ah cidamtakin va tung thei a, lung nuam takin a om thei hi. Juliet in zong a sawt lo-in kimu kik ding cih lametna tawh kihehnem den a, kithakhauhsak den hi. A hih hang lamet khol lohpi in, Juliet tungah thusia khat hong tung hi.

Paris ukpi a kici tangval melhoih, paubanna ding om lo, lungsim picing le hauh a thuah khat tawh a pa in hong kiten sak sawm hi. A zenzenin, Romeo tawh a kiteng nai lo bang hi leh, Juliet ading in Paris ukpipa pen nial nading thu om lo hi.

Juliet in a pa kiang ah paulap tuamtuam zong kawikawi hi. "Kei naupang lai lua ing" ci zel, "ka sanggampa Tybalt sih zong sawt nai lo pi" ci zel hi. A hih hang a pa in laizingni (Thursday) in mopawi a bawl sak sawm veve hi. Tua ni pen Pithaini(Tuesday) ahi hi. Juliet ading thu khat peuhpeuh vaihawm nading ni nih bek hun om lai hi.

Tua ahih manin biakinn lam ah hong nawh pai mahmah a, Lorence topa kiang huhna angen hi. "Topa aw... nang nong huh zawh nawn kei ding leh, Romeo nusia a, Paris ukpi ka tenpih sang, kei le kei kithatlum zaw mai ning" ci-in a kap ngauhngauh hi.

Tua ciangin siampipa in "Cina gim mahmah pen zatui khauh mahmah tawh bawl kul ding aive maw" ci-in, Juliet kiangah " A lauhuai sim khat vaihawm leng na sem ngam dia? " ci-in a dong hi.

Juliet in "Bang zah takin lauhuai a, bangzah takin a haksa zongin, Romeo ka itna tawh ka sem zo ding hi." Ci-in a dawng hi.

Tua ciangin, Lorence topa in singzung pawlkhat le paak pawlkhat tawh a bawl,  zatui khat a pia hi. "Tu-in ciah in la, na pa' hong vaihawm bangin Paris ukpipa tawh kiten ding thukim in. Bang mah ahi lo dan in kineih in la, zing nitak na lup ding ciang hih zatui ne in. Tua hi leh nai (42) sung misi bangin na om ding hi. Tua ciangin mi khempeuh in a si hong sa ding uh a, Capulet innkuan kivuina han ah hong kivui ding hi. Khua na phawk kik ciang na gei ah Romeo na om ding a, tua khit ciang na nih un Mantau khuapi ah na pai ding uhi. Okey dia? Limtak ciamteh in maw?" A ci hi.

Hih thu pen numei khat adingin, lauhuai mahmah hi. A hih hang Juliet in Romeo a itna lian zaw ahih manin Siampipa cih bangin hih ding a khensat hi. Ngaihsutna tampi tawh a inn ah hong ciah kik hi.

Siampipa in thu le la khempeuh le a gelna khempeuh lai tawh at-in, Romeo a khak hi.

Capulet in a tanu' mopawi pen Verona khuapi ah a kibawl ngei pawi khempeuh sangin nasia sak nuam zaw ahih manin, a itcil mahmah khat ahih hang sum tampipi hong zang khia ta hi. Tua ni le a zing ciang nibup pen mopawi bawl nading bekbekin a buai mahmah uhi. Juliet in zong maitai takin a kisapna mun ah ahih theih bangin a huh kawikawi hi.

Nilaini (Wednessday) zan ciangin Juliet in a zatui a dawn kul ta hi. A thawlsin hong a, 'guza peuh hi-in si suak mawk leng!?, a nai cingnai lopi khanglo in, misi guh tampi lakah kei guak om kha leng! Nungdeuh a a si, Tybalt luang zong muat khin nai lo ding ci leng, uih mahmah lai ding. Sikha zong om kha leh........' thu tampi ngaihsutsut ciang patau tektekin haksa sa pipi mah in a vekin dawn khat a suah hi. Romeo a it man bekbek hi tazen hi.

A zing ciang zingsang tungin Paris ukpipa mopi dingin hong kuan ta hi. Juliet' nu in zong, Juliet phong ding in a lupna ah a pai leh, a tanu a sisa in amu hi. Tua ciangin kap gawp kawmin, kiko khia pah hi. Juliet pen a tunu khat neihsun uh ahih manin it phadiak uhi. Juliet tungah lametna teng uh tu-in a mawkna suak ta hi. Hih thupen Paris ukpipa in zong na a sa mahmah hi. A nu le a pa in zong, a tanu uh mipil,melhoih, a picing tangval khat tawh a kiteeng ding kimlai hong sih vat ciangin, puakhak sa mahmah hi.

Juliet mopawi ni pen sihvuini hong suakta hi. Sum le pai tha le ngal tampi beia, mopawi ading akibawl khempeuh siluang ading hong suak ta hi.

Romeo in Lorence topa kiang pan laikhak a ngah ma in, Juliet sihna thu hong za masa hi. A zak phet in a sakol tung tuangto pah a, kap kawm leh thaneem kawm sa in, Verona khuapi lam hong zuan hi. Lampi ah zatui zuakna ah guza lei dingin hong baang hi. Zatui zuakpa in na zuak nuam lo-in, "Om kei, tua dante nei khang" ci-in a khem hi. Bang hang hiam cih leh guza zuak ahih lam kithei kha zenzen leh sihdaan kipia ding ahi hi. Romeo in thu le la teng limtak gen a, mi a thah nang hi lo-in, amah le amah akithah nading a hih lam zong a gen hi. Tua ciang a puak kham le suangmanpha teng zong a lak hi. Zatui zuakpa in tua taktak ciang pia lo-in om thei nawn lo a, thakhat thu-in,mi (20) bang a si sak zo ding guza a pia hi.

Zan kiimlai takin, Verona khuasung hong tung a, Capulet-te kiguina khan ah apai suak pah hi. 'A lawmnu luanghawm en ding, tua khit teh guza dawn ding in a lawmnu gei ah sisuk pah ding' cih danin, a sawm hi. Tun a meivak hong vaka, a lawmnu hankhuk a kalkhia pah hi.

Tua laitak Paris ukpipa a lungleng luain, ihmu theilo ahih manin Juliet' khan ah paak koih ding le a kap dingin, hong pai hi. Romeo a muh ciangin thei pah a, "Hi pa peuhmah ngiimna hoihlo nei a hong pai hi ding hi." ci-in a ngaihsun hi.
 

Tua ciangin " Khawl sin! Montague misokpa" ci-in a tawng hi.

Romeo in a namsau manlang takin dokkhia pah a, a sat leh Paris ukpipa a si pah hi.
(Ukpipa' nasempa in hih thu hong mu lianin, kileh kik vingveng a, kumpi galkapte a va ko hi.)

Romeo in meivak la-in a et leh Juliet pasal ding a a pa' telsak Paris ukpipa a kici pa ahih lam a thei pan hi. Tua ciangin a khut let sak a, "Sanggam aw... hong maisak in" ci-in a thuum hi. Bang hang hiam cih leh Juliet sihna hanga, a pasal mun ah a dah tuaktuak uh ahih manin a sanggam bawl ahi hi. Tua ahih manin hankhuk pan Juliet luang a lakkhiat khit teh Paris ukpipa luang  a guang suk hi.

Juliet pen misi khat ahih hang a si taktak hi lo ahih manin a hoihna kiam lo, zong kikhel lo hi. Romeo kap ngauhngauha, a zi-it tawlpi khat a en hi. Tua gei mah ah Tybalt luanghawm zong om lai hi. Romeo in "Sanggam aw... hong maisak in maw" ci-in, Tybalt kiang mawhmaina a ngen hi. Tua khit ciangin a zi tungah a gen nop thu teng gen a, a biang nam suk in, tua khitteh a guza dawna, a si pah hi.

Tua hun laitak Romeo kiang a kamtai pa Lorence topa kiang hong tung kik in, Romeo tawh a kipelhna thu a gen hi. Tua ciang in Lorence topa patau mahmah a Juliet a khanlawh ciang a gei ah kuamah om kei kha leh lau ding ahih manin ci-in Capulet te' khan lam ah manglangtakin hong tai hi.

Hankhuk a tun ciang Capulette' innkuan kiguina han ah meitang a muh ciang in lamdang a sa mahmah hi. Hankhuk sung limtak a et suk leh Paris ukpipa le Romeo a si sa in, a muh sawnsawn lai ciang in patau semsema, a sibup dektak phial hi. Tua lian leh Juliet hong khanglo ta a, a aw suak zo sunsun tawh "Romeo. Romeo aw... nang koi-ah? Koi-ah om na hia? ci-in kap kawm pian in a awng hi.

Mihonpi gamlum ngeingai, awng ngeingai-in hankhuk lam hong pai hi. Hih misite siampipa thah hi a kicih ding lau ahih manin siampi pa taikhia-in a kibu hi.

Juliet in a kiim a paam a et leh, a kiangah Romeo guza thawlneu tawi sa a, Romeo a si a muh ciang, guza thawlneu thakhatthu-in la-a, guza a om lai teng dawn ding a cih leh, na beisiang ta hi. A pasal muk ah guza abann lai khak leh ci-in a tawp samsam hi. A hih hang a lawmpa mukah bangmah baang lo ahih manin, bang mah a lawk kei hi. A tawpna ah Romeo kawng a, namsua dokkhia-in, a lungtang munah a phut suk hi. A pasal luang gei mah ah a si suk pah hi.

Tu-in ukpipa nasem pa in a koh kumpi galkapte hong tung ta uhi. Galkapte husa huging teng in khuasung mite phawng mang ahih manin a sawt lo-in thupiang teng hong kizel mang pah hi. Lampi tung teng ah " 'Romeo'... 'Juliet'... 'Paris ukpipa' " ci bang in ging ngeingai a, Montague innkuante leh Capulet innkuante zong khua hong phawkin hankhuk lam manawhin hong tai pah vingveng uhi. Verona kumpi innluahpa zong hong pai a, mipi zong hong tam semsem ta hi.

Galkapte in kumpi innluahpa kiangah Lorence topa hong paipih uhi. Lorence topa pen khitui naptui tawh kidiah in a ci a ling setset hi. Han kongkhak gei pan kap kawm a hong pusuak laitak galkapte'n a na mat uh ahi hi. Kumpi innluahpa in hizah a khasiathuaithute a cih nading thei pak lo ahih manin siampi pa, thupiang amuh teng aman takin gen dingin thu a pia hi.

Siampi pa in zong Romeo ama kiang a zinghawh ni-a kipan thupiang teng le a ma vaihawmpih teng gento a, a tawpna ah Romeo le Paris ukpipa hankhuk ah a sisa a a muhna dong a gen hi. Tua bansiah thu, gen thei nawn lo ahih manin, Paris ukpipa nasempa in a zom hi. A pu le Romeo a kidona thu teng a gen hi. Romeo i mimuanpi pa in zong a ma theih teng gen a, Romeo i a sih-vaikhakna lai (Will) (ေသတမ္းစာ) zong Montague upapipa a pia hi. Tua lai sungah 'Juliet tawh simtham a, a kiten simna thu le Juliet kivuina hankhuk sungah guza ne-a, sih ding a gelna' thu teng a at hi. Thupiang teng a theih khit uh ciang in Siampipa pen mithat ahih loh lam hong kilangh hi.

Hi thu a thei khempeuh a mikhitui uh a kia lo om lo hi. Nakpi takin khasiat huai sa tek uhi. Kumpi innluahpa zong Montague upapi pa le Capulet Upapipa lam hong hei phei-in amau gel a kigalbawl detkeeina amawhsak hi " Hih thusia khempeuh nomau mawhna hi. Na vawh bangin a at kik hi uh teh. Na mawhna thaman uh a thuakkik hi uh teh" kap kawmsa mah in a tawng hi.

Tua akipan Montague le capulette zong hong kisik mahmah uh a, a beisa hun a, a kigalbawlnate uh leh khat leh khat amawhna ciat uh a tate luang tawh vui khop ding hong thukim uhi. Khat le khat "Sanggam aw" ci-in kisam uh a, Montague in kham tawh akibawl a monu Juliet i milim bawl uh a, Capulette apia uhi. Capulette in zong tua bang mahin, a makpa Romeo i milim khamtawh bawlin Montaguete a pia uhi.

Tu-in Montague innkuante leh Capulet innkuante hong kilem a, hong kilawmtat uh ciang, Verona khuapi zong hong nopci mahmahin, hong khangto mahmah hi. Hi bang a lungdamhuai thu hong pian nading in a tate uh luang tawh a sawng na hi gige hi.

_____________👉THE END 👈_____________.

Leitung mihing tektek a si ding tektek lak ah, ROMEO LE JULIET tangthu thei kha lo a a si dingte hamsia sa mahmah ing. Tua ahih manin siam man, min ngah nop man hi lo-in deihsakna le veina hang bek tawh hi. Suakta takin ki 👉SHARE👈 thei hi.

Lungdam #klianpi

Ref : Tales from SHAKESPEARE
          (Ngai Dim Niang) ( ေရႊဥေဒါင္း)
.
.