Skip to main content

Posts

Showing posts with the label Zomi

ZOMI IN KOICHIANG HUAM HIAM?

ZOMI IN KOICHIANG HUAM HIAM? ~Written by B Muan Ngaihte # The Term "ZOMI" meaning ZO People or ZO MAN is derived from the Generic name "ZO" the Progenitor of the ZOMI.  - By. Sukte T.Hau Go Zomi ichih chiang in Zo suan, Zo Tate chihna ahihi. I theihsa mahbang in Zomi te pen British Kumpi in ei hondong hetlo in amau deihdan leh Hoihsakdan in Gam thum (India, Myanmar leh Bangladesh) ah hon khenzaak.uhhi. Khenzaak a i omciang in Mituam-satuam kisakna lianpi leh ki chiziatna liantak in isung ah vaihawm hi.Huaikia leng hilo in Burma ah CHIN, India ah KUKI lehMIZO ci in mintuam ciat in hon khenzak uhhi. Huaiziak in Zomi-Zosuan in koiciang huam hiam chih hiai ah awlmawhna liantak tawh lai kahon gelh hi. MUN-LEH-MUAL Mun -le-mual, inten-loutenna ah denlam a i gensa mahbang in Gam thum ah khenzak in i omta uhhi. Khenzak a i omna gam chiat uah mi-le-sa hihna nei in i khosa uhhi. India ah lomkhat i khosa ua, Bangladesh (Chitagong Hilltrack) lak ah tamkhop i khosa...

Brief History of Zomi in Chin State

Brief   History  of  Zomi  in Chin State Photo Credit: Zomi Nationals The outsider calls  Zomi  Community as Chin,Kuki and Lushai.   “Zo”(Zhou) is their ancestor’s name and  “Mi”(Ming) means people. And in Chinese words “ Zhou Ming”.   They ruled China in 1027-211 BC.  Hence, they were called as  Zomi  people. Some of the  Zomi  are migrated from China around 220 BC and settle in different place and different countries. They are Mongoloid by race, their language belong to Tibetan-Burma group, who enjoy full political freedom from generation to generation under their Chief administration on their own land. They never have a tendency to invade the land of others, and the same way they never want to be invaded and be under the ruling power of the outsider. However, the British came in 1872 and invade the innocent land of the  Zomi  in 1890, and ruled over them for 55 years. When India got indepe...

ZDF အဖြဲ႔အစည္း၏ တည္ေထာင္ျခင္း၊ လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား၊ ဗဟုိအဖြဲ႔ခ်ဳပ္အေျပာင္းအလဲ

သုိ႕ All Zomi National အေၾကာင္းအရာ။ ။ အဖြဲ႔အစည္း၏ တည္ေထာင္ျခင္း၊လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား၊ အထက္အေၾကာင္းအရာပါကိစၥႏွင့္ပတ္ သက္၍ ZDF ဗဟုိအဖြဲ႔ခ်ဳပ္အေျပာင္းအလဲ ZDF အဖြဲ႔အစည္း ္ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္္မွ ျပည္နယ္အဆင့္သုိ႕တရာ၀င္မွတ္ပုံ တင္ (က) အပုိဒ္(၁) အဖြဲ႕အစည္းအမည္-အဂၤလိပ္ဘာသာျဖစ္ -Zomi Development Foundation –ZDF-ျမန္မာဘာသာလုိ-ဇုိမီးေဒသဖြ ံ႔ျဖိဳးတုိးတက္ေရးေဖာင္ေဒးရွင္း ၊ (ခ) အပုိဒ္(၂) အဖြဲ႕အစည္းစတင္တည္ေထာင္သည့္ေန႔- 15.5.2014ခုႏွစ္ ျပည္နယ္ဗဟုိအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရုံး အမွတ္-ဘ/၅၉လြယ္ဘြာလ္ရပ္ကြက္ တီးတိန္ၿမိဳ႕၊ ခ်င္းျပည္နယ္၊ (ဂ) အပုိဒ္(၃) အဖြဲ႔အစည္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္-ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း ပရဟိတလုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္ေသာသဘာဝေ ဘးဒဏ္ခံေနရေသာကိစၥရပ္မ်ားအေရးေ ပၚကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ပညာေရး၊က်န္းမာေရး၊ စာနပ္ရိကၡာဖူလုံေရး၊ လွဳပ္စစ္မီးရရွိေရး၊ ေသာက္သုံးေရသန္႔ရရွိေရး၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေကာင္းမြန္ေ ရး၊ စုိက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ေမြးၿမိဳေရး တုိ႕ကုိ အေျခခံ၍ ေခတ္ႏွင့္အညီဘက္စုံဖြံ႔ျဖိဳးတုိ းတက္ေအာင္ေဖာ္ထုတ္ေရး၊ လုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ရန္၊ (လူထုကုိဗဟုိျပဳအဖြဲ႕အစည္း) (ဃ) အပုိဒ္(၄) ၂၀၁၄-၂၀၁၅ အဖြဲ႔အစည္း၏ လက္ေတ႔ြလုပ္ေဆာင္ခ်က္ (၁)တီးတိန္ၿမိဳ႕နယ္ ဟင္ေလးေက်း...

ZCD Ready Ta!

Zomi it teng;  Tutung kitelna ah ZCD min tawh TDM/TZN pan mi 9,Kalay pan mi 2,Haka pan Mi khat a ki gawm mi 12 in kitelna ki lut ding hi. Kuanglui ding teng pen, mikim deih ding cih bel a baih lo thu khat hi.Kuanglui ding ong kitel khalo te zong khasia lua in um kei ing ki pan nailo Falam vial nih ki pai mikhat in Tengnga /guk bang bei ,khua hun hang in ih khual zinna ding te nak lung kiat huai, Bike leh on foot ding bekbek hi USDP kumpi in kiallap in lampi leh leei te ong bawl vat zolo ding telsa hi.Kuanglui nop bek tawh ong piang zolo in ki piak khiatna tampi sum leh pai thagui thatang piak khiat kul ding hi ta hi. U leh Nau Sanggam te aw,ZCD te bel hamsa ding theihsa tawh kum 26 val ki semsem hi in kigingsa in thauvui hal bang in om khin ta hi. Mipi lam pan ong vuiphan kei zaw unla Zomi te maban zom ding cih tawh tha ong pia photphot un cih ong thum nuam ing. ZOMI min sel ding tulai tak ZCD bek om ahih teh ZOMI it ing, deih ing a ci te'n ong panpih ciat un. Tedim/ Tonzang gam a...

ZOMI LEH ZOGAM MAILAM DING UPMAWH THU PULAK NA

Ka ommuan in kei bat na ciang ZOMI te thu ka ngaihsut ciang in ZOMI te ading nasep lian pi kuateng in sem hiam ci in ka lung ngai leh ZOMI a ding nasem nuam a hihkeileh nasemkipan tampi om na pin lawhcin na akimuthei bangmah omlo zahdong in Zomi leh Zogam tulai tak leh a beisa hunte ih et ciang in khasiat huai dinmun bek mah kimu thei hi.Tua sungpan ZAM thupi kasa a Zomi ading nasem tesungpan lawhcingpen kasa hi. Tulaitak  Zomi mailamding ih et ciang kawlgam kitelna ding  ngaihsut loh phamawh thu hongsuak ahihman in ZOGAM sung ah kuanglui  ding te etcian ,sit tel akisam mahmah khat in kangaihsun hi. Hun beisa sawtpi genleng thusau pi om himah leh a beisa galkap kumpi in hong uktak ciangin thu dang la dang peuhmah ki gen theilo in agen aom leh man thong ah khia cih hong hi ahih man ASSKyi mahmah man pah a tua mahbang in Pu Cin Sian Thang Zong a hihi. Kuamah in bangmah a gen ngamom se lo ahih hang Zomi sung ah Pu Thang a genngam in hong panghi. A hizong in Pu Thang zo...

Toward Zo-Unification by L. Keivom

TOWARDS ZO UNIFICATION   By-L.Keivom          The topic given to me by the Convener, Zomi Human Rights Foundation, Delhi Cell for this seminar was ‘Zo Re-unification’ in the line of my article written six years ago for the seminar organized by the Zomi Re-Unification Organization at Aizawl. As you would have seen, I have rephrased the title as  ‘Towards Zo Unification’  to make the subject more neutral than the former which technically implies primordiality of the Zo unity as single ethnic entity in their presumed historic homeland from where they dispersed and settled in areas now occupied by them in Myanmar, India and Bangladesh with each group identifying itself as a separate tribe. This is known as ‘ethnic dissolution’ through fusion, fission or proliferation. In this paper, I am going to briefly survey the progress of Zo unification and note down my observations.   Who are  the Zo peole?   ...

Zomite Living Standard Paikheng kha!

1. Zomi ale kimin khin vek nailou hang a ivaihawm dan uh Zomi apan kuamah khasia a taikhe ding omlou hile hang kilawm. Zomi kahi a Zomi in ka siding chithei nailou 50% phial kihilai ding a, Zomi ideologies zang a ikivaihawm khumpah chiang in Zomipen ke niam deuhdeuh hi. 2. Zomi a kimin vek nailou hang a laigelhdan khovel pumpi a literature a khanglian sate hihdan a kipat sawmpah. Ihihna ale kichian nailoupi a laigelhdan kh at zuihding chihpen haksa mahmah ding hi. Kikim khenna hong hizaw khamohlou ding hi. 3. Zomi le kimin khinvek nailoupi a Zomi min a Zomite huamvek dan a thilhih neinei mai...huai in gensetu tampi hin vawk khia... organisation tuamtuam in Zomi min zang a thilsai...pawlmin dia Zomi zang in banghiam vai sai chihdante kithangsak mahmah a lung kituak nailou eite ading in minsiatna tam zaw in Zomi pen in ek khuk in khu munlua hi. 4. Zomi Nam piangkhe khin nailou napi a minam pichingsa leh khangtousate thil hihteng Zomi min a hihvek sawm pah... Min thilhih aneihchiang...

"Zogam, Zomi Tangthu" cih Laibu

"Zogam, Zomi Tangthu" Laibu Lei ciat ni ei..... a sung a om thupawl khat..... 1) “Zo” ii abul abal  Zomi te Tangthu asuut agelh khempeuh in Tibet Sengam pan piang ihi hi cinapi ikikaatna taktak ahun akumte upmawh thu vive kigelh ahihman in Zo ii a bul abal theihding haksa mahmah kisa tek aa,ZO ii kipatcilna asuutsiam kuamah om lo hi. Ko suutna dikpen hi aci ngam Guite suutna zong kiguulmei (kizop)tuanlo hi. Tua hi a, “Zo” ii abul abal ih theih zawhna dingin “Zo” ih cih bang hi a, Mi hiam Sa hiam ahihkei leh bang ahiam cih thu teltakin Tetti kip mahmah tawh ih suut ih gen theih akul ahihi. 2) “Zo” muhdan leh theihdan tuamtuam a) Mipilte muhdan “Zo” thu: Tangthu abul abal aa kan Historiographer te leh minamte kaatna aguizuih Ethnologist te in “Zo” pen mun leh mual min ahih keileh Society or Community min hi ding hi cih uh aa, “Zo” kipatcilna pen ei theihbat zawhloh “From time immemorial” tangtawng thu hi ci uh hi. (GZAConference 2011). b) Ih Pu ih Pate ciaptehna Zo thu: Kham...

Mo Man Thu

* Khai le' Zomi te Pasian hong angvan na huhau ciding i hiam, nun na tual niam luat ziak ciding i hiam, i tam het loh-hang in, leitung bupphial ah akikhen thaang minam te i suak-khin ta hi, tulai Zomi sung ah popular pha diak Zopuan kideih mah² laitak zongh a hihi, a hihang in tua Zopuan i silh man in bang mah phat-tuam na i mungei kei ding hi ( a puan thupi lo kacih na hilo ) Zomi ten i kepcing ding kadeih thu a hih leh I ngei na ( Zo ngei na ) hizaw hi, "numei-in pasal kisam, pasal in-numei kisam" cih khanglui ten Paunaak a neih bang mah un' nungak leh tangval khat ong kiten tak ciang in ,Kilaak na, Kilei na cih te i nei to dimdem hi, tuni kong gen nop thu in ,Kilei ni aa a kulpeel mawh " MO MAN THU " a nuai ah gelh suk hi, hih in Zomi te minam pi i hih na hong laak a hihi, khang thak Zomi ten kemcing in, nuntaak pih in, thupi bawl ni... ** Nupa khat a kiten ciang in, Laak leh Lei thuah pah ki om in, kiten khit teh ki nung lei pan zongh ki-om hi. Mo a ...

Kum Sawmnih Zoh/Khit In Zomite (Zomi's After 20 Years)

THUMASA Zomis/Zomite ichih chiang in, ZOSUAN te, innte’n loute’n khosakdan kibang, nek-le-tak, pau-le-ham, gen-le-sak, tawndan-le-hindan, mel-le-puam, silh-le-ten, duh-le-deih, awmdan-le-gamtat dan, lungput-le-ngaihsut nate ki bang vek keimah leh, a kikop leh kitheisiam a khosa leh nungta te ihi uhi. Atangpi a gen in, nam tuantual, neih-le-lam a mi a pha zoulou, pilna siamna a, mite nuai a chi’a chiamteh leh theih a awm te ihi. Ahi a i tuantual un niam le’ng iniam mah mah uh chih theih in i awm uhi,himahleh aniam penpen tebel ihi tuan kei uh chih theih masak a deih huai. I khanggui kipatna ipian namun leh mual ei honsuang tute a mawlziak hiam cih bel theituan khang.ZOMITE a ta’ngpi in khamtung gam,mualtung leh guam kawm a te’ng a khosa te ina hi uhi. ‘ZO’ ichih pen a dum dildial mualtung chih na hi a, ‘MI’ i chih chiang in tua mualtung a te’ng a, khosate chih nopna ahi hi. Tua ahih man in ‘ZO’ leh ‘MI’ i gawm khawm chiang in ‘ZOMI’ hong suak hilel hi.Zomite history su’t ihih louh...