Skip to main content

Posts

Showing posts with the label Zogam

Falam ထဲ ရွိ Buannel

Zawgyi Version: ဖလမ္းၿမိဳ႕နယ္ ထဲတြင္ပါဝင္ေသာ Buannel ေဒသအား တိက်ေသာ အသိအမွတ္ ျပဳျခင္း ရယူႏိုင္ရန္ လူထုကေန အစိုးရ ထံ တင္ျပ ေလွ်ာက္ထား သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ကို CH မွ သိရွိရပါ သည္။ ၎ Buannel သည္ ဖလမ္း ႏွင့္ တီးတိန္ စပ္ၾကားတြင္ တည္ရွိၿပီး အဂၤလိပ္ေခတ္ အခ်ိန္တုန္းက နာမည္ သတ္မွတ္ျခင္းသာ ရွိ ၍ နယ္ေျမ နယ္နိမိတ္ ကို ေျမစရင္း ဌါန မွ တာဝန္ယူ ကြင္းဆင္း တိုင္းထြာျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ သြား ရန္ ေလ်ာက္ထားဖို႔ အစီအစဥ္ ရွိသည္။ ဇူလိုင္လ (၇)ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပ သြားေသာ Falam Prospect Workshop အစည္းအေဝး တြင္ Tuicirh ေက်းရြာ ဥကၠဌ ျဖစ္သည့္ Pu Hram Kung က "ဘိုးေဘး ေခတ္ ကတည္းက နာမည္ သာ ရွိၿပီး ေျမစရင္း ရံုးကေန နယ္နိမိတ္ တိုင္ထြာျခင္း ျပဳလုပ္ သြားတာ ကို ေတာ့ မသိခဲ့ ဘူး"လို႔ ဆိုသြား ပါသည္။ ထို workshop တြင္ ခ်င္း ျပည္နယ္ သစ္ေတာ ဝန္ႀကီး တာဝန္ ယူေနသည့္ Pu Mang Hen Dal က "မၾကာခင္ မွာ ဖလမ္း ၿမိဳ႕နယ္ထဲ မွာ ရွိေသာ Buannel ႏွင့္ Zatual ေဒသ ေတြကို မိုးႀကိဳး ဝိုင္း(Reserved Forest) အျဖစ္ ျပဳလုပ္ သြား မယ္" ဟု ေျပာၾကား သြား ခဲ့ ပါသည္။ ထိုသိ့ု႔ မိုးႀကိဳး ဝိုင္း အျဖစ္ ျပဳလုပ္ ႏိုင္ ဖို႔ရန္ သစ္ေတာ ဌါန ကေန...

Len Nupa is being attacked!

Len Nupa ကို ခိုးယူရန္ႀကံစည္ျခင္း &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&  ကမာၻ့ ေနရာ အႏွံ့အၿပား၌ ေတြ႔ရေသာ လူထုႏွင့္ ဆိုင္ေသာ သစ္ေတာ (Community Forest)လို႔ ေျပာဆို ေခၚေဝၚၾကေသာ ေတာအုပ္ ေတာနက္၊ သစ္ပင္ ထူထပ္ေသာ အရပ္ ႏွင့္ ရႈခင္းလွပၿပီး ရာသီဥတုကို ထိန္းခ်ဳပ္ ေပးေသာ ေနရာ အခိ်ိဳ႕ ကို ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ ရန္ အေရးႀကီးေၾကာင္း ကိုနားလည္ သေဘာေပါက္ ပါသည္။ Falam Prospect Workshop လို႔ အမည္ တပ္ေခၚ ထား တဲ့ အစည္းအေဝး ကို ဇူလိုင္လ ၇ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ က်င္းပခဲ့ရာ ဖလမ္းလူထု က "ဖလမ္း ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ၌ တည္ရွိေနေသာ Buannel ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ သစ္ေတာ (reserved forest) လုပ္ဖို႔ ရန္ အစိုးရ ထံ ေတာင္းေလ်ွာက္ သြားရန္ အစီအစဥ္ ရွိေၾကၾကာင္း" ဇူလိုင္လ ၁၀ရက္ေန႔တြင္ the Chinland Herald ဝဘ္ဆိုဒ္ စာမ်က္ႏွာ တြင္ ေဖာ္ျပထား ပါသည္။ သူတို႔ စာမ်က္ႏွာ ထဲမွာ ခ်င္းျပည္နယ္ သစ္ေတာ ဝန္ႀကီး ဦးမန္ဟင္းဒါလ္း က "မၾကာခင္မွာပဲ ဖလမ္းမို႔နယ္ထဲ၌ ရွိေသာ Buannel ႏွင့္ Zatual ေဒသ ကိုလည္း Reserved Forests အျဖစ္ ျပဳလုပ္သြား မည္လို႔ ေျပာၾကားေၾကာင့္" ht...

Buannel atangin Lennupa ah

Buannel hi Kaptel hmar lam melthum vel a hla ah a awm. Kaptel chu chin state, tedim sub division chhunga awm a ni. Kaptel atngin a panna tur kawng hnatlangin an lo sial thin. Tunah pawh Motor Cycle kal theihna turin Kaptel VCP pu Do Za Thawng hovin an sial mek a ni. Buannel hi acre 10 vel a zau ni in tuifinriat zawl atangin 7,256 feet a sang a ni. Tlang pahnih infin in a siam hmun nuam deuh mai a ni. Tlang chip anih angin thli a thaw heuh heuh renga, pangpar chi hrang hrang an par vul chuk reng bawk. Ramngaw chhah tak in a hual chhuak vek bawk. A laiah luite kawi kual nalh deuh a luang bawk a ni. Pu Thuam Thawng chuan Kaptel khua hi kum 1867 ah a sat a. Khua leh khua indo hunlai anih avang chuan ral ven awlsam nan Suangzang leh Tuitawh khua a din belh a. Ral awm leh awm loh kum khatah vawi thum tal enthla turin pu Kai Tuah chu mawhphurhna a pe a. Nikhat ral enthla tur in a va kal a hmun nuam deuh mai hi a hmu a. Chulai hmun a khaw din dan tur a ngaih tuah ta a. A va kal leh a khua...

PUTE PATE PHUHSA SIALKALGAM

PUTE PATE PHUHSA SIALKALGAM -J. Thang Lian Pau | Sept. 30, 2006 Mizoram State-ah minama sim theih – Mizo, Mara, Lai, Hmar, Paite (Zomi) leh, Zo suan a hilo Chakma leh Bru (Tuikuk) cihte teenna gam ahi hi. Mizo tenState; Mara, Lai, Chakma ten Autonomous District Council; Hmar ten Sinlung Hills Development Council; tun Bru ten Special Development Project for Western Belt of Mizoram cihte tawh om dimdem zo uh hi. Zomi ten bel neih nei nai loin mi nung i delhdelh lai hi. A tomin Mizoram pen minam tuamtuam teenkhawmna leh minam tuamtuamte gam a kikhilkhawmna State ahi hi. Ei gam zong Mizoram State in hong huam kha cihna hi. A hih leh, Mizoram sunga eimi ten i Gam i Minam i cihcih uh bang hi ding hiam? A minamin ci leng, Mizoram pen eimi tamna mahmah hi in, pau zanglai tawh zang nawnlo tawh a vekpiin milip tul zakhat (100,000) nuai kikia lo ding hi. Pau zanglai pen milip tul sawmthum (30,000) pawl kipha kha ding hi. A gamin ci leng, Mizoram suahlam Leisanzo khua panin mallam ...

Toward Zo-Unification by L. Keivom

TOWARDS ZO UNIFICATION   By-L.Keivom          The topic given to me by the Convener, Zomi Human Rights Foundation, Delhi Cell for this seminar was ‘Zo Re-unification’ in the line of my article written six years ago for the seminar organized by the Zomi Re-Unification Organization at Aizawl. As you would have seen, I have rephrased the title as  ‘Towards Zo Unification’  to make the subject more neutral than the former which technically implies primordiality of the Zo unity as single ethnic entity in their presumed historic homeland from where they dispersed and settled in areas now occupied by them in Myanmar, India and Bangladesh with each group identifying itself as a separate tribe. This is known as ‘ethnic dissolution’ through fusion, fission or proliferation. In this paper, I am going to briefly survey the progress of Zo unification and note down my observations.   Who are  the Zo peole?   ...

"Zogam, Zomi Tangthu" cih Laibu

"Zogam, Zomi Tangthu" Laibu Lei ciat ni ei..... a sung a om thupawl khat..... 1) “Zo” ii abul abal  Zomi te Tangthu asuut agelh khempeuh in Tibet Sengam pan piang ihi hi cinapi ikikaatna taktak ahun akumte upmawh thu vive kigelh ahihman in Zo ii a bul abal theihding haksa mahmah kisa tek aa,ZO ii kipatcilna asuutsiam kuamah om lo hi. Ko suutna dikpen hi aci ngam Guite suutna zong kiguulmei (kizop)tuanlo hi. Tua hi a, “Zo” ii abul abal ih theih zawhna dingin “Zo” ih cih bang hi a, Mi hiam Sa hiam ahihkei leh bang ahiam cih thu teltakin Tetti kip mahmah tawh ih suut ih gen theih akul ahihi. 2) “Zo” muhdan leh theihdan tuamtuam a) Mipilte muhdan “Zo” thu: Tangthu abul abal aa kan Historiographer te leh minamte kaatna aguizuih Ethnologist te in “Zo” pen mun leh mual min ahih keileh Society or Community min hi ding hi cih uh aa, “Zo” kipatcilna pen ei theihbat zawhloh “From time immemorial” tangtawng thu hi ci uh hi. (GZAConference 2011). b) Ih Pu ih Pate ciaptehna Zo thu: Kham...

Zomite leh Meitei Gal

Takaung khua kumpi Abihrasa a sih ciangin a tapa gol pen Kanrasagyi in a galkapte tawh Takaung khua pan lal khia-in Talawady gun (Chindwin) kantanin Kaletaungnyo ah Zasayu khua a sat hi. Tua khua pan ngitapanadi gun nisuahna lam Kyauhpantaung khua satin a teeng leuleu uh hi. Zasayu khua-ah Shan mi Komandaraja in kumpi a sep hun sung AD 369 kumin Meiteite in Zasayu khua (Bunglung) a sim uh ciangin Zasayu khuapi Teinyin ah a tuah uh hi. AD 416 kumin Komandaraja tapa Sawkantwe leh Mohnyin ukpipa tanu kiteng uh a, tua hun sungin Komandaraja ukpipa, Mohnyin ukpipa leh Pagan ukpipate kipawl khawm uh ahih manin Zasayu khuapi hong minthang mahmah hi. Kawlgamah Sawmonit in kumpi a sep hun AD 1364 kumin Mohnyin leh Zasayu ukpite kisim uh hi. Sawmonit in tua a kisim ukpite gel simin a zo hi. Tua hun a kipanin Zasayu ukpi gam teng Kawlpi leh Meitei ukpite khutnuai-ah om kawikawi hi. AD 1752 kumin Alaungpaya in Kawlgam kumpi a sep ciangin Meitei gam leh Assam gam teng simin a zo kawik...