Skip to main content

Posts

Showing posts with the label Ethnic

Kuki - Zomi ethnic conflicts 1997-98

From June 1997 to October 1998 two ethnic groups in Churachandpur District in Manipur, India, the majority Zomi group and and a minority group, the Kuki, originally dispalced from the north of the state as a result of the Kuki-Naga Conflict (1993), were involved in an open conflict. According to the Manipur government's official record, the clash claimed the lives of 352 persons, injured 136 and reduced 4670 houses to ashes. Independent sources revealed that over 50 villages were destroyed and some 13,000 people were displaced. The majority moved to areas surrounding the district capital of Churachandpur and Mizoram, where they were housed in makeshift refugee centres in schools, hospitals, and other buildings. Several hundred Indian Army soldiers were moved into Churachandpur with the purpose of restoring order. This was not successful, however, and outbreaks of violence continued until the church brokered a ceasefire in October 1998. The immediate cause of the Kuki-Zomi con...

Why No Success in Learning Shan Literature and Script

ရွမ္းစာေပသင္ၾကားေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ ဘာေၾကာင့္ မေအာင္ျမင္ခဲ့သလဲ (အပိုင္း – ၂) ၁၉၆၂ ခုႏွစ္၊ မတ္ ၂ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အစိုးရ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္လည္း ရွမ္းျပည္နယ္ အစိုးရအား အဖြဲ႔ဝင္ ၅ ဦးပါေသာ ရွမ္းဦးစီးအဖြဲ႔ျဖင့္ အစားထိုးခဲ့သည္။ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေခတ္ (၁၉၆၂-၇၄) ရွမ္းဦးစီး အဖြဲ႔ဝင္မ်ားမွာ ဥကၠ႒အျဖစ္ ဦးထြန္းေအး၊ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားအျဖစ္ ဦးေက်ာ္ေဇာ၊ ဦးအုန္းေဖ၊ ဦးတင္ကိုကို၊ အေရွ႕ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္၊ တိုင္းမႉး ဗိုလ္မႉးႀကီးေမာင္ေရႊတို႔ ျဖစ္သည္။ ဦးစီးအဖြဲ႔၏ ပထမဆံုး အစည္းအေဝးကို ၁၉၆၂ ခုႏွစ္၊ မတ္ ၆ ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပၿပီး ယခင္ ရွမ္းျပည္နယ္ အစိုးရ လက္ထက္က မၿပီးျပတ္ခဲ့ေသာ ရွမ္းစာသင္ၾကားေရး ကိစၥကို ေဆြးေႏြး၍ ရွမ္းအမ်ားစု ေနထိုင္ရာ ေဒသမ်ားရွိ ေက်ာင္းမ်ား၌ ရွမ္းစာကို စိတ္ႀကိဳက္ ဘာသာရပ္အျဖစ္ ျပ႒ာန္းရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။ ဤဆံုး ျဖတ္ခ်က္ကို ၁၉၆၃-၆၄ ပညာသင္ႏွစ္မွ စတင္၍ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ရန္ ပညာေရးဌာနသို႔ ၫႊန္ၾကားစာပို႔သည္။ ႐ွမ္းဦးစီးအဖြဲ႔၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရန္ ပညာေရးဌာန အေနျဖင့္ ရွမ္းစာမူသစ္ႏွင့္ မူေဟာင္း ၂ ခု အနက္ မည္သည့္စာျဖင့္ သင္ၾကားရမည္ကို ဦးစီးအဖြဲ႔ ထံျပန္၍ အစီရင္...

ဇုိမီးေက်ာင္းသားမ်ားအသင္း- ျမန္မာျပည္ မွ သဘာဝေဘးသင့္ ျပည္သူမ်ား ကယ္ဆယ္ေရး စခန္းမ်ား သုိ႔ေပးအပ္လွဴဒါန္း

ဇုိမီးေက်ာင္းသားမ်ားအသင္း- ျမန္မာျပည္ မွ သဘာဝေဘးသင့္ ျပည္သူမ်ား ကယ္ဆယ္ေရး စခန္းမ်ား သုိ႔ေပးအပ္လွဴဒါန္း  ဇုိမီးေက်ာင္းသားမ်ားအသင္း- ျမန္မာျပည္ မွ တီးတိန္ျမဳိ႕ရွိ သဘာဝေဘးသင့္ ျပည္သူမ်ား ကယ္ဆယ္ေရး စခန္းမ်ား သုိ႔ေပးအပ္လွဴဒါန္း ၾသဂုတ္ ၉၊ ၂၀၁၅ အဆက္မျပတ္ မိုး႐ြာသြန္းျခင္းေၾကာင့္ ႐ြာလုံးကြၽတ္ ေျမျပဳိသည့္ ေဘးန႔ဲ ေတြ႕ၾကဳံေနေသာ ကဂင္ေက်း႐ြာ န႔ဲ ဝုန္ေမြာလ္ ေက်း႐ြာ ျပည္သူမ်ား အတြက္ဖြင့္လွစ္ထားေသာ တီးတိန္ၿမိဳ႕ရွိ သဘာဝေဘးသင့္ ျပညာသူမ်ား ကယ္ဆယ္ေရး စခန္း (၁) နွင့္ (၂)သုိ႔ ဇုိမီးေက်ာင္းသားမ်ားအသင္း- ျမန္မာျပည္ မွ အစားအေသာက၊္ အေျခခံလိုအပ္ေသာေဆးဝါးမ်ားနွင့္ အသုံးအေဆာင္ပစြည္းမ်ား ေပးအပ္လွဴဒါန္း ေၾကာင္း သိရသည္။ အဆုိပါ ကယ္ဆယ္ေရး စခန္း (၁) နွင့္ (၂) တြင္ သဘာဝေဘးေရွာင္ ျပည္သူ ေပါင္း ၂၅၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

NLD ကုိ အားကုိးလုိ႔ မျဖစ္ေၾကာင္း ဦးခြန္ထြန္းဦးေျပာ

NLD အစိုးရကို တုိင္းရင္းသားေတြ အားကိုးလို႔မရေတာ့ေၾကာင္းနဲ႔ တိုင္းရင္းသား မဟာမိတ္အဖဲြ႔ေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ေတြကိုသာ အားကိုးရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠဌ ဦးခြန္ထြန္းဦးက ေျပာပါတယ္။ ဒီကေန႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ရွမ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ SNLD ရံုးခ်ဳပ္မွာ က်င္းပတဲ့ ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား မဟာမိတ္အဖဲြ႔ UNA အစည္းအေဝးမွာ ဦးခြန္ထြန္းဦးက တက္ေရာက္လာတဲ့ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြကို ရွင္းျပခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ "အားကိုးတႀကီးနဲ႔ မဲထည့္လိုက္တယ္၊ ထည့္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ ရလာဒ္က ရခိုင္ကိစၥမွာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို သိသိသာသာႀကီးျဖစ္သြားၿပီ၊ အဲ့ဒီေတာ့ ဆိုလိုျခင္းကေတာ့ ဘယ္နည္းနဲ႔မဆို NLD သည္ တိုင္းရင္းသား အေရးအတြက္ကေတာ့ သိပ္အားမကိုးရေတာ့ဘူး၊ တိုင္းရင္းသားေတြအားကိုးစရာဆို လို႔ UNA ဒါမွမဟုတ္ NBF ရွိခဲ့ရင္လည္း NBF  ျဖစ္လာမွာေပါ့ဗ်ာ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လႊတ္ေတာ္မွာတက္ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြေပါ့ေနာ ္" အဲ့ဒီအစည္းအေဝးမွာ အရင္က အဖဲြ႔ဝင္ ၈ ဖဲြ႔ရိွတဲ့ UNA ကို ေနာက္ထပ္အဖဲြ႔ ၄ ဖဲြ႔ကို လက္ခံလိုက္ၿပီး အခုဆ...

ZOMITE' PIANKHIATNA THU

Zomite Koipan Hong Piang                                                                                            Agelh leh a kaikhawm: Tg.Hangdal Thumasa Zom tangthu kante kan na panin,Zomite' thu gendan leh muhdan a ki banglo ding tawh kibang hi.Ahi zonghin Mongolia pan a pai i hihna mi khempeuh in,kipom kimciat hi.Tua hihman in Zomite pianna thu,a kicing theipen leh a tom theipen dingin hih anuai ah ki gelh hi. Ei Zomite' pen tuma kum tampi lai-in,Mongolia gam pan in Tibet gam sung mualsang tung a om,Mongol minam sungpan apiang,Mongolia minam ih hi hi.Tua hun lai-in,siak haksat hun ahihman in,sing zum suang zum tawh galkido in a nungta Zomite ih hi a,Mun kip gam kip neilo in a lal kawikawite' ih hi hi. Zomite Piankhiatna Thu Tibet gam sungah ih teen...

Mipi in Makai dingte tungah a lunggulh uh

Ong tungding 2015 Kawlgam kiteelpi pen ni 100 zong in a sam nawnlo ong hi ziau hi. Online panin i duh i deih i gen a, i ki nial a, i phun sesu hi. Mimal kihuatna lamin la lo a, mipi lungsim tak tawh i kitelsiam ding thupi ding hi. Makai dingte in zong lungduaina tawh ong thuaksiam ding uh i lunggulh hi.  Makai ding cih ka gen ciangin ong tung ding 2015 kiteel pana Zogam(Chin State) sung ah panmun la a, kumpi tawh i Zogam khantoh nang ong gel ding ahi makai te gennuam ka hi hi. Zogam ah USDP leh NLD kihel lo in Ethnic party bek nangawn 12 bang ong om hi. Tua teng a vek in ong kidem dinguh hi a, a zo lo zong om ding a, a thahat penpen te in State Gov't form ding ong suak hi. 12 Ethnic Parties in Chin State Tua hih manin a diak in Saklam Zogam ahi Tedim leh Tonzang pan teelcing MP te in hih anuai a te ong ngaihsun masa le uh i lunggulh mahmah hi: 1) Na khempeuh ah zat a kul pelmawh ahi Meitha(Electric power) pen Tedim khuapi ah kicing taka zat theih a hi ding i lunggulh mahma...

India Mal-Suah : Sixth Schedule Areas Vaihawmna Dinmun

Thumapi:             India Mal-Suah bialsung ah, hun sawtpi akipan tunitan a buaina aomtouh ngitngetna ziak thilnih i taklangh diing: (a) Nam dang, gam dang leh mun dang akipan hong peemlut a, amaute’n angeinadan tuam uh hong pawlut in; nam tuantual  (tribals)  leh nam neute  (ethnic groups)  pupa tawndan ngeina aneihsate uh tummang leh mangthang mai thei diing a lauthawnghuai dinmun ah om tawntung bangdan a kikoihna, leh (b) Neekzonna niam leh tuantual lua dinmun a omden uh ahihna ah lungphawng in omden uhi. Mahni gam leitang sung a teeng hinapi a lungmuang thei taktak lou leh midangte in chikchiang hiam a tummang thei dinmun a om gige bangdan a kikoihna leh neekzonna toh kisai tuantual petmah uh ahih ziak in lungmuang taktak thei lou; thawmhau geuguau in om tawntung uhi.             British gamkeekte nuai ah kivaihawmna, khantouhna leh lam chiteng ah ...