Skip to main content

Posts

Showing posts with the label Namthu

Kumcin Zomi Nam Ni leh A veizah

A nungta Pasian a bia Zomite tungah i biak Pasian in thupha hong pia in, leitung ah khihcip leh ukcip a i omna panin ei le ei ki makaiha a, minam khat hi dingin hong lem hong gelsak leh a tangtun zawh tu in kum 69 cingta hi cih i thei ciat hi. Banghang in February 20 ni sese Zomi NamNi in kizang hi ding hiam i cih ciangin tangthu tampi na om hi. Tua te lakah a masa pen a kimu thei khat in 1918 kum in Chin National Education Development Organisation cih kipawkna Zomi bup huam ading kiphuan khia hi. 1928 kum ciangin Chin Hills Union Organisation cih kipawlna kiphuan leuleu hi. Tua kipawlna pan in Zomi makaite in ngetna(propsal) thu 9 te 1938 kum in kikhen sat a, 1948 kum in kikupna kinei hi. 1948 kum February 19-22 ni sungin akibawl Falam Khawmpi ah Tedim makai Pu Thawng Za Khup in ukpi thuneihna leh siahtung siahphei beisak ding vai thusunna hong nei a, Zomi mipi ading in a haksa lua hausa thuneihna phiat in mipi kimakaihna zat ding hong pulaak hi. Pu Thawng Za Khup thusunna pen Fal...

CHIN IDENTITY AND CHIN NATIONAL DAY

Introduction Chin National Day was the result of our forefathers’ collaborated effort in order for our Chin people to have freedom, liberty, equality, and management of our own affairs without outside interference. On February 20, 2005, we will be celebrating the 57 th anniversary of that united effort of our Chin people. The date February 20 was designated for the Chin National Day at the Chin Special Division General Conference held on February 19-20, 1948. At the first celebration of the Chin National Day held on February 20, 1951, the then Prime Minister of the Union of Burma U Nu himself attended, and the Government of the Union of Burma recognized February 20 as the National Holiday. Chin National Day shows that we the Chins are a distinct people in the Union of Burma. The Independence of Burma and the beginning of National Turmoil Before the British imperialization of Burma the Chins always managed their own affairs. They were never ruled by any outside power. The Chi...

Zomi Movement (History)

ZOMI KHANGTHU KANNA (AD 1900-1980) 1901 Lushai hills Census masa pen; mihing 82,434 omin Paite pau zang 2,870 om hi. 1903 Missionary School masa pen Haka-ah kiphuan. Paite Sintungbu Vialphung Tombing & Rev.  David E Jones. ten bawl. Tedimah Tan 4 Sang kiphuan. 1904 Dr. E.H. East-te nupa Khalkha tung. Zomite palik tum cilna; Zo palik kiphuan. Sila kiphiat. Zogamah Kawllai sang kiphuan. Thuam Hang leh Pau Suan tui kiphum. Lushai hills L.P. School Exam masak pen. Khristian biakna ngeina siangtho-a kiteeng masa pen Hrangsaipuia leh Saimanliani. 1906 Lushai hills-ah Sunday School Exam neih masak pen. 1907 Zogam bup Tuiphum Pawlpi khoppi masa pen Haka-ah kizang. Zomi (Chin hills) Pastor masa pen Thuam Hang. Manipur State Durbar kipan. 1910 Rev. Joseph Herbert Copte-te nupa Tedim tung. Cope topa in Tedim, Falam laimal bawl. Dr. J.H. Woodin-te nupa Khalkha tung. Pau Cin Hau Pawl “Laipian’ kipan. Chin hills-ah Sila kibeisak, Khua gamgi kibawl. (May 7) Dr. Peter Fraser ...

NA SANGGAM NUMEITE IT IN

          Zo ngeina ah sanggam numeite gamh kiluahsak lo se hi. Pu le pate mawhsak pah ding zong hisam lo hi. Numeite in a Pa´ inn panin gamh a luah loh hangin ama mothakna beh sungah gamh luah uh hi. Tapate in Pa' gamh a luah thei ahih hangin a zawng mahmah Pa khat nei kha leng, pasal teng in a luah ding uh gamh bangmah om lo thei mawk hi. Ahih hangin i sanggamnu pen mihau tangval khat in tenpih leh amah pen unau sungah luah ding gamh tampi a neinu suak mikmek hi. Tua hi a, i Zo ngeina pen a vangkim mahmah a kilekkim mahmah a hihi.              I mokhak khempeuh i Ni ahi zongin, i sanggam numeite ahi zongin ei' inn ah innsung dongta tanu, haitawi-in hong pang kik uh hi. Nopna dahna ah a mau loin zuleh sa kine zolo hi. A mau khutma ki ngak a hihi. Nidang lai-in inn sungah siatna(sihna) hong om ciangin misi kivui pah lo in ni tampipi kikoih hi. Sivui ciang a zatding zu bang bilh tawm hit-hiat phot uh hi. Misi a uih loh na...

Kawlte’ Makaih kipawlnate’ kikhen nate pan Zomite pilna ding

General Aung San in , suahtakna lak ding avai hawm ciangin mualtung mite ( Zomi, Shan, Kachin ) na zawn hi. A cil pekpan in mualtungmi makaiten Kawlte na muang hetlo khin ahih manin biahtakin na zolzo hetlo hi. A tawpna taktak ah, (a) amau mailam amau vaihawm thei ding,(b) State te in kum 10 khitteh inntuan nop leh kingah (c) Kawlte in pek khat a ngah leh Zomiten/Shan/Kachin pek khat ngah ding cih, General Aung San’ kamciamna amuanna hangin Kawlte belpawl in gamkhat in dinding in thukim uh hi. Thukimna Panlong Agreement pen 12th Feb, 1947 in suaikai uh in, tua ni pen Union Day ci-in tuni dongin gambup holiday thupi mahmah khat in kizang den hi. Hih tungtawnin 4th Jan, 1948kum in Mualtung mite, Kawlte kigawm in Mangkang kumpi tungpan suahtakna lakhawm uh hi. Hih bangin suahtakna ngah nangin a hanciam kipawlna a lian deuhte’ ( a diakin Kawl mite ) kipatna, a ki khenna te atom kim in en suk dih ni. Tua khitteh, hun lai-in South East Asia bup ah ahau pen anopsa pen dinmun pan Leitung ...

Zomi tawh kisai ka thu-up

Zomi tawh kisai ka thu-up ~ J. Thang Lian Pau Thu masa J Thang Lian Pau and Zoramthanga Kawlgamah Zomi State khat phuh zawh ding ka lunggulhna thu pen i minam makai zaw deuh mi nga kiang khawngah ka genpih khin hi. A thu-a gelhkhiat pen ka sawmsawm hi napi tangtung pak thei lo a, ka tup zawh sawtpi mah hi ta hi. Hih pen a kua mapeuh in lim tak na simsak un la, Leitung gam tuamtuam-a Zomi kipawlna – Zomi innkuan kipawlnate, Zomi khangno kipawlnate, siamsin kipawlnate, minam kipawlnate in lim taka sinkhawmin i kup ding kisam sa ing. A sawt loin Zomi Nam Ni hong tung ding a, tua hun ciangin i deih i tup a taangkhawm thei ding khat pulaakkhia zo leng hoih ding hi. Hih tawh kisai phawk beh ka neih leh kong khahkhia kik zel ding hi. Hih tawh i minam makaite in khawmuhna zai zaw nei dingin zong lamen ing. CHIN STATE/ KAWLGAM ZOMI Kawlgam ah khang khat taang ding Gen. Ne Win leh galkap kumpi in hong ukcip ahihna hangin suakta takin politics kisai thei lo a, tua hangin politic vai-ah...

Zomi in i Kalsuan zia et phat huai...

Hih video in Zomite nam vei zia le i minam vai kalsuan zia tawmkhat lam ong lak in ka mu a, a beisa hun a i kalsuansa te bek hilo, ong pai lai ding hun tampi te en toto leng gen ding tampi hong om ding hi. I vei mahmah minam min kipsak zawh nang i hanciam laitak in, namdang te nung ah ki tawtah in, i tuk thapaih mawk ding leh bel ki tawtal in i tuk suak ding nak patauh huai sim tham hi. Evan Langh Do Khup Tu dinmun i et ciangin Min diktak letkip zawh nang a hanciam mahmah minbam it kisa tampi om a, tua kawmkal ah minam min sangin i hihna takleh i mizia tak mite in ong theihding lunggulh in panla ki om hi. Khial cih om thei lo a, tua hoih zaw cih zong gen ding i tehi nai kei hi. A gah muh ding om nailo tuak ahih manin ngaihsut haksa hi. A hizong in a gah koi limci zaw in, koi khang sawt kimang zaw a, koi lampi tawnin i minam cidam zaw ding hiam cihte zong ong ngaihsut huai mahmah mawk hi. Makai leh mipil te in thu ong gnaihsun kaak le uh mipi in ki lunggulh mahmah ta cih mipi aw...

Who are Zo and Why we got Nomenclature ZOMI?

Who are Zo and Why we got Nomenclature ZOMI? ♡♡♡♡♡♡♡ Hih ZORO IN ZORAM agenpen Zosuante tenna gamteng ahihi. Mizoram agenciang in Mizoram State bek ahihi. ZO agenciang ZO suante khempeuh (Kuki-Chin-Zomi-Mizo etc) agennuam a hihi. ZORO gen mah bang in Zomi Council; ZRO; ZNC/ZCD etc leh Zomi National Movement in zong ZO Definition agenciang in; ZORO te gen ZO mah agen tawh kibang a hihi. Tua hia Myanmar gam Zomi-914 hangin; ZOMI akicih nak leh Tedim gama ZOte in ko ZO hongtuh acihdet uh Minampi lungsim hi hetlo hi.Ngaihsutna leh Tangthu siksan akibat loh nate  hang a hihi. Tu in ZORO leh ZRO te ban ah Dr.Vumson etc te in ZO agelh mangbang in;Myanmar Zomi-914 in ZO agen uh kibang a hihi. ZOMI akigennak leh Tedim gama Zote in Zo nongtuh uh ciin Online pan nong telkhialhloh ding un;unau sisan ki naina tawh kong thum hi.Mite National Movement tawh atai sawm lam in;Ei Family group vai (Dilect group) vai i vathunlut lohding thupi kasa hi. For ZOMI NATIONAL MOVEMENT (ZNCM~ZOMI TIM...

Na hauhnop leh Kawlgam Ciah in

Kawlgam ah a sawtlo in... 1) Ong piang ding - Kumpi thak kilaih ding hi. - Kumpi thak thuneihna a kip a kipan gamsung daihna a nini in ong kikhel ding hi. - Gamdangte'n kumpi thak a muanna tawh huhna bek hilo in investment ong bawl ding uh hi. - Leitung a mi tampen ( commercial market hoih pen hipah ) India leh Sengam kikal a om Kawlgam ah thaman olno/tawmno tak tawh nasep lianpen sepding ong geel pah ding uh hi. - South Asia, East Asia leh South-east Asia laizang a om Kawlgam pen Nainganyii, Siipuayii ading in strategic mun hoih mahmah ah om ahihman in gamdang investment tampi ong lut pah ziahziah ding hi. - Nasep ding sep bei zawhloh in ong tam ding hi.  2) Kiging khol ni... - A khangto khinsa gamte sang in a khangto tawm gamte ( developing countries) ah nasep tam zaw hi. - Thaman hoih kingah zaw hi. - Van man tawm zaw a nuntak nuam zaw hi.  Tua ahihman in infrastructure development nasia tak ong omding ahihman in ... "bang sem/bangbawl leng hoih pen ding hiam?...

Myanamr Census leh 914

914 : Zomite Aituam Census Code Hi Lo +++++++++++++++++++++++++++++++ Myanmar Census 2014 thu paizia a theician lo teng ading leh Tedim ah minam min leh pha zah tawh kisai kikupna om ding cih i zak tawh kizuiin gen cianna ong bawl hi ing. Myanmar kumpi in a gam sungah minam 8 (eight major ethnic groups) om ciin ciamteh hi. Hihte pen tulai taka Myanmar kici gam huang sungah 1823 kum malam pana a teeng khinsa teng hi. Vai, Rohingya, Sen a kipan a tula sim minam dang tampi teeng mahleh gam sung minam in kumpi in sang nailo hi. Myanmar kumpi in a nuaia bangin minam giat leh tuate nampeng teng vekpi 135 pha ciin ciamteh lai hi: - 1. Kachin : nampeng - 12 2. Kayah : nampeng - 9 3. Kayin : nampeng - 11 4. Chin : nampeng - 53 5. Mon : nampeng - nil 6. Bamar (Kawl) : nampeng - 9 7. Rakhine : nampeng - 7 8. Shan : nampeng - 33 Myanmar Census 2014 vaisaite in computer tawh baih taka ciapteh leh sim theihna dingin minam 8 leh nampeng 135 teng a nuaia bangin Code nambat vawh ciat ...

A (68) veina Zomi Nam Ni kum 2016, Dr. S. Pau Khan En thugenna tomkim

Rev Dr S. Pau Khan En A (68) veina Zomi namni bawlta ih hih manin Zomite picing ta ding hi hang! Ki naupang saksak nawnlo ding hi hang. Ih picin semsem theihna dingin thugina lote buaipih lo in picing kalsuan ni. I picin theih semsem na dingin a nuai a thu (4) gen nuam ing: 1. Thupi leh Thuginate bek buaipih ni: Online ah ih lai atte Zomite khantohna ding bek lai at ni. Thuginalo a at a om leh zong ei kham theih hilo ahih manin sim dah lel ni. Thugina lote ih sim khak leh zong awlmawhlo in thupisan kei lel ni.. Pawl khatin thuk nuam lua kisa in tangtel sihtan bang uh hi. Minam picing ten thuginalote awlmawh lo buaipihlo uh hi. A thupi te bekah buai zaw ta ni. Zomi Nam Ni kum 68 ih cin kumin picin sawm ni. ''Topa pen Pasian a anei minam, ama luah dinga teelna angah minam in thupha ngah a hihi.''Late 33:12''. Gamsung gampua panin Zomi bup khantohna ding Online pan in thupi thugina hong at un! Zomite kikhangto nuam kipicing nuam hi. 2. Thupi/ th...