Holung Kupkhopna

စစ္တပ္က ဖမ္းဆီးထားစဥ္ ေသနတ္ဒဏ္ရာနဲ့ ေသဆံုးခဲ့တဲ့ အလြတ္သတင္းေထာက္ ကိုပါၾကီး အသတ္ခံရမႈနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဒီကေန့ မြန္ျပည္နယ္ ကို်က္မေရာျမို့နယ္တရားရံုးမွာ   အရပ္ဖက္သက္ေသေတြကို ဆက္လက္ စစ္ေဆးပါတယ္။ “ဒီကေန့ ရံုးခိ်န္းမွာေတာ့ အရပ္ဖက္သက္ေသ ၄ ေယာက္စစ္တယ္။ နွစ္ေယာက္ ကေတာ့ ျမင္တဲ့သူေပါ့။ ေနာက္နွစ္ေယာက္က ၾကားတဲ့သူေပါ့။ က်မတို့ အခု စစ္ျပီးသားျပီး ေနာက္ပတ္ ရံုးခိ်န္းကိ ၁ ရက္ေန့ ခိ်န္းထားတယ္” လို့ ကိုပါၾကီးဇနီး မသနၱာက ေျပာပါတယ္။ ကိုပါၾကီးအမႈနဲ့ ပတ္သက္ျပီး အေစာင့္စစ္သည္ ဒုတပ္ၾကပ္ ေက်ာ္ေက်ာ္ေအာင္နဲ့ တပ္သား နိုင္လင္းထြန္းတို့ကို တပ္မေတာ္ဥပေဒေတြနဲ့ စစ္တရားရံုးကစစ္ေဆးျပီး တရားေသလႊတ္ ေပးလိုက္ေပမယ့္ ဒီအမႈနဲ့ ပတ္သက္ျပီး အရပ္ဖက္တရားရံုးမွာ ဆက္လက္ စစ္ေဆးေနတာပါ။ စစ္ဖက္တရားရံုးက ပစ္မႈကူ်းလြန္သူေတြကို တရားေသလႊတ္ေပးတဲ့ ကိစၥနဲ့ပတ္သက္ျပီးေတာ့ လည္း ကိုပါၾကီးရဲ့ဇနီး မသနၱာက နိုင္ငံေတာ္သမၼတ၊ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခု်ပ္ အပါအ၀င္  တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနွင့္ တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းေရး ေကာ္မတီဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ့  ဌာန ၂၁ ဌာနကို ကန့္ကြက္စာ တင္ထားပါတယ္။ “အဓိက တပ္မေတာ္စစ္ခံုရံုးက က်မေယာက်ာ္းကို သတ္တဲ့ တပ္ၾကပ္တေယာက္နဲ...

လူသေအလောင်း တရာကျော်လောက် မြှုပ်ထားဘွယ် ရှိတယ်လို့ ယူဆရ ထိုင်းနိုင်ငံနဲ့ နယ်စပ် မလေးရှားနိုင်ငံဘက်ခြမ်း  လူမှောင်ခို သမားတွေ စွန့်ခွာသွားတဲ့ စခန်းတွေနားက မကြာသေးခင်က တွေ့ရှိခဲ့တဲ့ လူသေအလောင်း အများအပြား မြှုပ်နှံထားတဲ့ ကျင်းတွေမှာ အလောင်း တရာကျော်လောက် မြှုပ်နှံထားဘွယ် ရှိတယ်လို့ မလေးရှား ရဲတွေက ပြောပါတယ်။ သေဆုံးသူတွေဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကနေ ပြောင်း လာ သူတွေလို့ ယူဆရကြောင်း သတင်းမီဒီယာတွေမှာ ဖေါ်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ စခန်းတွေ ၅နှစ်ကြာလောက် ရှိနေခဲ့ပုံ ရတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ အကြီးအကျယ် အံ့သြ တုန်လှုပ်သွားခဲ့ရတယ်လို့ မလေးရှား ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီး အာမက် ဇာဟစ် ဟာမီဒီ က ပြောပါတယ်။ လူမှောင်ခိုကူးမှုအတွက် အသုံးပြုခဲ့တယ်လို့ ယူဆရတဲ့ စခန်း ၁၄ခု အပြင် နောက်ထပ် စခန်းငယ် ၃ခုကိုလည်း နယ်စပ်ဒေသမှာ ထုတ်ဖော်တွေ့ခဲ့တယ်လို့ မလေးရှား ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးကပြောပါတယ်။ အရင်က နိုင်ငံ ရွှေ့ပြောင်းဖို့ ထွက်ပြေးလာကြသူတွေကို မလေးရှားနိုင်ငံထဲ ခိုးမသွင်းခင် လူမှောင်ခိုတွေက ထိုင်း မလေးရှား နယ်စပ်က စခန်းတွေမှာ ထိန်းသိမ်းထားပါတယ်။ ဒီစခန်းတွေမှာသူတို့ဟာ အစာရေစာ ပြတ်ပြီး ဒါမှမဟုတ်ရောဂါဆိုးတွေနဲ...

ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံး Catholic Bishops မ်ား အဖြဲ႕အစည္း၏ President ျဖစ္ေသာ Bishop Felix Lian Khen Thang သည္ Malaysia သို႕ ေရာက္ရွိကာ ဇိုမီး တိုင္းရင္းသားမ်ားက ဝမ္းေျမာက္စြာ ၾကိဳဆိုေနစဥ္။ Bishop Felix Lian Khen Thang သည္ GZA ေခၚ Global Zomi Alliance အဖြဲ႕အစည္း မွာလည္း Vice President ေနရာမွ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနပါသည္။

အမေရိကန် အထူး ကွန်မန်ဒို တပ်ဖွဲ့ ဝင် တွေ ဟာ  ဆီးရီးယား ထဲကို အီရတ် နိုင်ငံ ဘက် ကနေ ရဟတ်ယာဉ်  တွေ နဲ့ ဝင် လာပြီး လျှို့ဝှက် စစ်ဆင်ရေး ပြုလုပ်။ ဆီးရီးယား နိုင်ငံ ထဲမှာ အစ္စလာမ်မစ် နိုင်ငံ အဖွဲ့ IS ရဲ့ ထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင် တစ်ဦး ကို အမေရိကန် အထူးတပ်ဖွဲ့ က သုတ်သင် နိုင်လိုက် တာ ဟာ IS အတွက် အကြီး အကျယ် ထိုးနှက် ခံ လိုက် မှု ဖြစ်တယ် လို့ အမေရိကန် ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အက်ရှ်တန် ကာတာ က ပြောပါတယ်။ အမေရိကန် အထူး ကွန်မန်ဒို တပ်ဖွဲ့ ဝင် တွေ ဟာ ဆီးရီးယား ထဲကို အီရတ် နိုင်ငံ ဘက် ကနေ ရဟတ်ယာဉ် တွေ နဲ့ ဝင် လာပြီး ပြုလုပ် ခဲ့တဲ့ လျှို့ဝှက် စစ်ဆင်ရေး အတွင်း IS အဖွဲ့ရဲ့ ခေါင်းဆောင် တစ်ဦး ဖြစ်တဲ့ အဘူဆာရိဖ် သေဆုံး သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဘူဆာရိဖ် ဟာ IS အဖွဲ့ အတွက် အကျိုး အမြတ် အလွန် ရနေတဲ့ ဆီးရီးယား အရှေ့ဘက်ခြမ်း က ရေနံ မှောင်ခို စျေးကွက် ကို တာဝန်ယူ ကိုင်တွယ် ပေးနေတဲ့ သူ လို့ ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန် ကွန်မန်ဒို တို့ရဲ့ အခု စစ်ဆင် ရေး မှာ အဘူဆာရိဖ် ရဲ့ ဇနီးသည် ကို လည်း ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင် လာနိုင် ခဲ့ ပါတယ်။ အဲဒီ့ ဇနီးသည် လည်းပဲ IS အဖွဲ့ ထဲ လှုပ်ရှား နေသူ ဖြစ်ပြီး၊ အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့ က ကယ်တင် လိုက် နိုင်...

ဆရာမဂင့္ဒိတ္ကို သူ့ေက်င္းသူမေလးႏွင့္ အတူေတြ့ရစဥ္၊ ကုိယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ နာဂေဒသတြင္ ေန႔စားလေပး ပညာေရးဝန္ ထမ္းအျဖစ္ ေခၚယူခဲ့သည့္ စာေမးပြဲဝင္ေရာက္ေျဖဆုိခဲ့ၿပီးေနာက္ အသက္(၂၄)ႏွစ္အရြယ္  ဇိုမီးတုိင္းရင္းသူ ဆရာမဂင္ဒိတ္ညန္က မိုင္ေပါင္းမ်ားစြာ ေဝးကြာေသာ နာဂေတာင္တန္းတြင္ သြားေရာက္တာဝန္ထမ္းရန္ ေရြးခ်ယ္လိုက္သည္။ ကေလးၿမိဳ႕ခံဆရာမက ေျမျပန္႔ေဒသတြင္ ေက်ာင္းဆရာမအျဖစ္ ေလွ်ာက္ထားသည္ထက္ ေတာင္ေပၚေဒသ၌ ေလွ်ာက္ထားပါက အလုပ္ရရန္ ပိုမိုနီးစပ္သည္ဟု ခန္႔မွန္းခဲ့ၿပီးေနာက္ နာဂေဒသ လဟယ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ သြားေရာက္တာဝန္ထမ္းျဖစ္ခဲ့သည္။ သူတာဝန္က်ရာရြာသို႔ေရာက္ရန္ လဟယ္ၿမိဳ႕မွ ဆိုင္ကယ္ျဖင့္ ႏွစ္နာရီၾကာသြားရသည္။ ထို႔ေနာက္ ေလးနာရီၾကာ ခရီးႏွင္ၿပီးမွ ေရာက္ႏုိင္သည့္ ထန္ေခၚေဟဖြန္ရြာတြင္ျဖစ္သည္။ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ နာဂေဒသအတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ ၂၀၁၃-၁၄ ပညာသင္ႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၁၄-၁၅ ပညာသင္ႏွစ္အတြင္း ခန္႔အပ္ခဲ့သည့္ တစ္ေန႔လွ်င္ ငါးေထာင္က်ပ္ ခံစားခြင့္ရမည့္ ေန႔စားလေပး မူလတန္းျပဦးေရ ၈၀၀ ေက်ာ္အနက္ ဆရာမဂင္ဒိတ္ညန္လည္း တစ္ဦးအပါအဝင္ျဖစ္သည္။ သူတာဝန္က်ရာ တြဲဖက္မူလတန္းေက်ာင္းတြင္ ေရာက္စက ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမဆ...

Zomi History Timeline (AD1800-2006) Collected by Salai Biak Lian Sang Pre-Colony Period, Anglo - Zomi War 1800 - 1870 - Zogam was peaceful and quiet, thus practicing feudal chief ruling system even though cruel slavery was avoided by their conscience. In these years, new villages were established by the descendents of chiefs. 1871 - British established tea plantations in the Zomi territory on Indian border. The Zomi on the western side therefore raided the British tea planters accusing them intruding into the Zomi territory. The Zomi captures a little young girl the age of five by the name Mary Wincherster who was left behind by adult tea planters as they all ran away from the raid. 1871-72 - The British invaded the western Zogam, rescued the little girl and returned to India. 1885 - The British administrators in India who also ruled Burma since 1885 declared war to invade the whole Chin country in synchronization on both sides from Burma and India. 1888 - The British fro...

Key: G    1. A tawntung ka kumpipa,      A tawntung ka lawmpa,      A tawntung gualzawhna hong pia,      Nisim lam hong lak a, nisim tha hong dim,      Nisim gualzawhna hong pia.              ( Buai na veng mang veh )2               Ka lawmpa ka kumpipa ka phat tak teh,               Pasian gam leh ama dikna zong masa leng              Ani ani in nuam semsem.  2. Vantung gam kham khuapi nuam,     A tawntung tang zihziah,     It leh ngaih te’tual len gam,     Eite hong dawn dingin, nisim kiging den uh,     Nuam zen si’n teh tua mun nuam.